İngiltere’nin önde gelen araştırma üniversitelerinden Imperial College London, üniversitenin girişimcilik ekosisteminden çıkan en dikkat çekici beş startup’ı belirliyor. Yapay zekâdan robotik cerrahiye, sporcu sağlığından tarım teknolojilerine ve tıbbi görüntülemeye kadar farklı alanlarda geliştirilen yenilikçi projeler, üniversitenin geleneksel girişimcilik yarışması Venture Catalyst Challenge (VCC) 2026’nın büyük finalinde yarışmaya hazırlanıyor.
Toplam 100 bin sterlinlik ödül havuzuna sahip yarışma, yalnızca yenilikçi fikirleri ödüllendirmeyi değil, aynı zamanda bilimsel araştırmaların ticari girişimlere dönüşmesini ve bu girişimlerin gerçek dünyadaki sorunlara çözüm üretmesini hedefliyor. Finalde beş farklı kategoriyi temsil eden girişimler, projelerini sektör temsilcilerinden oluşan jüriye sunuyor.
Üniversite araştırmalarından küresel girişimlere uzanan bir program
Imperial College London’ın girişimcilik alanındaki amiral gemisi programı olarak tanımladığı Venture Catalyst Challenge, üniversitenin öğrencilerine, mezunlarına ve kariyerlerinin ilk dönemindeki araştırmacılarına yönelik düzenleniyor.
Programın temel amacı, akademik araştırmalar ve yenilikçi teknolojiler sonucunda ortaya çıkan fikirlerin yalnızca laboratuvar ortamında kalmamasını, ticarileştirilebilir ürün ve hizmetlere dönüşmesini sağlamak.
2026 programında 200’ün üzerinde başvuru arasından seçilen 25 girişim, üç aylık yoğun bir geliştirme sürecine katılıyor. Bu süreçte girişimcilere bire bir danışmanlık, sektör uzmanlarıyla görüşmeler, uygulamalı atölyeler ve yatırımcı karşısında sunum yapmaya yönelik eğitimler veriliyor.
Programın sonunda beş farklı kategoriden birer finalist belirleniyor. Girişimler, iş modellerini geliştirme, pazar ihtiyaçlarını daha iyi anlama, teknolojilerini olgunlaştırma ve yatırımcılar karşısında kendilerini doğru ifade etme konusunda destek alıyor.
Yarışmanın toplam ödül havuzu 100 bin sterlin olarak açıklanıyor. Her kategorinin birincisi 10 bin sterlin ödül kazanırken, büyük finalin kazanan girişimi bu ödüle ek olarak 20 bin sterlin daha elde ediyor. Böylece büyük ödülün toplamı 30 bin sterline ulaşıyor.
Beş kategoride beş yenilikçi girişim
2026 finalinde yarışacak girişimler, günümüzün önemli teknolojik ve toplumsal sorunlarına çözüm geliştirmeyi amaçlıyor.
1. Veren Surgical – Robotik koklear implant teknolojisi: Veren Surgical, koklear implant ameliyatlarında kullanılan elektrotların iç kulağa yerleştirilmesi sırasında oluşabilecek doku hasarını azaltmayı hedefleyen robotik bir sistem geliştiriyor.
Yarışmanın Yapay Zekâ ve Robotik kategorisindeki finalisti Veren Surgical, işitme kaybı yaşayan kişilerin tedavisinde kullanılan koklear implant ameliyatlarına yönelik bir teknoloji geliştiriyor.
Koklear implantlar, iç kulaktaki kokleaya (salyangoz) yerleştirilen elektrot dizisi aracılığıyla işitme sinirini elektriksel olarak uyarıyor. Bu elektrotların iç kulağa yerleştirilmesi ise oldukça hassas bir cerrahi işlem gerektiriyor. Çünkü işlem sırasında kokleanın hassas yapılarının zarar görmesi, hastanın mevcut işitme kapasitesini olumsuz etkileyebiliyor.
Araştırma görevlisi Daniel Bautista Salinas’ın kurucu ortakları arasında yer aldığı Veren Surgical, bu soruna Miles Insertion System adını verdiği robotik bir sistemle çözüm üretmeyi amaçlıyor.
Sistem, elektrotun yerleştirilme işleminin her aşamasını mekanik olarak kontrol etmeyi hedefliyor. Bunun yanında gerçek zamanlı empedans algılama teknolojisinden yararlanarak elektrotun koklea içerisinde nasıl ilerlediğine ilişkin bilgi sağlıyor.
Bu sayede cerrahın işlem sırasında daha kontrollü hareket etmesi ve iç kulaktaki hassas yapıların korunması amaçlanıyor.
Girişim, geliştirdiği teknolojinin cerrahi travmayı çok düşük seviyelere indirebileceğini ve hastaların mevcut işitme yeteneklerini korumalarına yardımcı olabileceğini belirtiyor.
Yaratıcı Teknolojiler ve Tüketici Ürünleri kategorisinin finalisti Byte, özellikle futbol, ragbi ve diğer temas sporlarında önemli bir sorun olan kafa darbelerinin takibine odaklanıyor.
Temas sporlarında sporcuların kafalarına aldıkları darbeler her zaman kolaylıkla tespit edilemiyor. Özellikle tek başına ciddi bir beyin sarsıntısına yol açmayan ancak tekrarlandığında risk oluşturabilen küçük darbeler, çoğu zaman gözden kaçabiliyor.
Bu durum, sporcuların sağlık durumları yeterince değerlendirilmeden yeniden müsabakalara katılmasına neden olabiliyor.
Georgios Koukoulis tarafından kurucu ortak olarak geliştirilen Byte, bu soruna sensörlerle donatılmış akıllı bir ağız koruyucuyla çözüm arıyor.
Sistem, ağız koruyucunun içerisine yerleştirilen sensörler aracılığıyla sporcunun kafasına aldığı darbeleri ölçüyor. Elde edilen veriler, girişimin kendi yazılımıyla analiz ediliyor ve bilişsel değerlendirmelerle birleştiriliyor.
Böylece yalnızca darbenin şiddetini ölçmekle kalmayıp sporcunun beyin üzerindeki yükü, olası yaralanma riski ve iyileşme süreci hakkında kişiselleştirilmiş bilgiler sunulması hedefleniyor.
Byte’ın geliştirdiği teknoloji, sporcuların sahaya dönüş kararlarının daha sağlıklı verilmesine yardımcı olmayı ve uzun vadeli nörolojik hasar riskini azaltmayı amaçlıyor.
3. GenScan AI – MR görüntülemesinde yapay zekâ: GenScan AI, yapay zekâ destekli yazılımıyla MR görüntüleme sürelerini önemli ölçüde azaltmayı hedefliyor. Şirket, 20 dakikalık bir taramanın iki dakikaya kadar indirilebileceğini belirtiyor.
Dijital Teknolojiler ve Finans kategorisinin finalisti GenScan AI, sağlık sektöründe yapay zekânın kullanımına yönelik dikkat çekici bir çözüm geliştiriyor.
Manyetik rezonans görüntüleme (MR), başta beyin tümörleri, kanser ve inme olmak üzere birçok hastalığın teşhisinde önemli rol oynuyor. Ancak geleneksel MR incelemeleri, kullanılan görüntüleme protokolüne ve hastanın durumuna bağlı olarak 20 ila 90 dakika arasında sürebiliyor.
Uzun görüntüleme süreleri hastanelerin kapasitesini sınırlarken hastaların randevu bekleme sürelerini de artırabiliyor. Bazı durumlarda hastaların aynı görüntülemeyi yeniden yaptırması veya hareketsiz kalabilmeleri için sedasyon uygulanması gerekebiliyor.
Mary-Brenda Akoda tarafından kurulan GenScan AI, mevcut MR cihazlarıyla çalışabilecek yapay zekâ destekli bir yazılım geliştiriyor.
Girişimin açıklamasına göre yazılım, 20 dakika süren bir MR taramasını yaklaşık iki dakikaya indirebiliyor. Bu, görüntüleme süresinde yüzde 90’a varan bir azalma anlamına geliyor.
GenScan AI’ın hedefi yalnızca hastaların daha kısa sürede görüntülenmesini sağlamak değil. Aynı zamanda mevcut MR cihazlarının daha verimli kullanılmasına imkân tanımak.
Girişim, geliştirdiği yazılımın hastanelerin günlük görüntüleme kapasitesini 10 kata kadar artırabileceğini öngörüyor.
Bu yaklaşımın başarılı olması durumunda yeni MR cihazlarına yönelik yatırım ihtiyacının azaltılması, hastanelerdeki görüntüleme kuyruklarının kısaltılması ve hastaların teşhis süreçlerinin hızlandırılması mümkün olabilecek.
Burada önemli nokta, söz konusu yüzde 90’lık zaman tasarrufunun girişimin açıkladığı teknoloji performansı hedefi olması; bağımsız klinik doğrulaması yapılmış genel bir MR standardı olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Herbisitler, tarımsal üretimde ürünlere zarar veren yabancı otları kontrol altına almak için kullanılan kimyasal maddeler arasında yer alıyor. Ancak zaman içerisinde yabancı otların bazı etken maddelere karşı direnç geliştirmesi, mevcut ürünlerin etkinliğini azaltabiliyor.
Yeni herbisitlerin keşfedilmesi ve test edilmesi ise uzun zaman alabiliyor. Bu durum, tarım kimyasalları geliştiren şirketlerin yeni ürünleri pazara sunmasını zorlaştırıyor.
Araştırma görevlisi Selin Olenik tarafından kurulan Ryza Bio, bu süreci hızlandırmak için laboratuvar ortamında çalışan bir keşif platformu geliştiriyor.
Sistem, küçük ölçekli bir sera ortamını andıran özel bir düzenek kullanıyor. Düşük maliyetli sensörler sayesinde bitkilerin saldırıya uğradıklarında veya stres altında kaldıklarında çevreye saldıkları kimyasal uyarı sinyalleri ölçülüyor.
Geleneksel test yöntemlerinde bitkinin uygulanan herbisite nasıl tepki verdiğini anlamak için gözle görülür belirtilerin ortaya çıkması beklenebiliyor. Ryza Bio’nun platformu ise bitkinin kimyasal tepkilerini takip ederek uygulamadan sonraki birkaç saat içerisinde bilgi elde etmeyi amaçlıyor.
Böylece araştırmacılar, farklı herbisitlerin bitkiler üzerindeki etkilerini daha kısa sürede karşılaştırabiliyor.
Girişimin yaklaşımı, tarım kimyasallarının keşif ve test süreçlerini hızlandırarak daha etkili yabancı ot kontrol yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sunmayı hedefliyor.
5. Synaptive – Farklı saç tipleriyle uyumlu EEG elektrodu: Synaptive, kıvırcık ve afro dokulu saçlar dâhil farklı saç tiplerinde kafa derisine ulaşarak beyin elektriksel aktivitesini daha sağlıklı kaydedebilen yeni bir EEG elektrodu geliştiriyor.
EEG, beyindeki elektriksel aktivitelerin kafa derisine yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla kaydedilmesini sağlayan bir yöntem. Epilepsi başta olmak üzere çeşitli nörolojik rahatsızlıkların değerlendirilmesinde ve bilimsel araştırmalarda kullanılıyor.
Ancak geleneksel EEG elektrotları çoğunlukla düz veya ince saç yapısına uygun şekilde tasarlanıyor. Kıvırcık ve afro dokulu saçlarda elektrotların kafa derisine yeterince temas etmesi zorlaşabiliyor.
Bu durum, ölçümlerin başarısız olmasına, kayıtların tekrarlanmasına ve bazı durumlarda önemli teşhis bilgilerinin elde edilememesine yol açabiliyor.
Doktora öğrencisi Peter Bryan’ın kurucu ortakları arasında bulunduğu Synaptive, farklı saç tiplerine uyum sağlayabilecek yeni bir EEG elektrodu geliştiriyor.
Girişimin patent başvurusu aşamasındaki tasarımı, saçları zorlayarak düzleştirmek veya farklı bir biçime sokmak yerine doğal saç yapısını dikkate alıyor. Böylece elektrotun saçın arasından geçerek kafa derisine ulaşması hedefleniyor.
Bu teknoloji, farklı saç yapılarına sahip kişilerin EEG ölçümlerinden daha doğru sonuçlar elde etmesine yardımcı olmayı amaçlıyor. Aynı zamanda nörolojik araştırmalarda farklı saç tiplerine sahip katılımcıların daha kapsayıcı biçimde yer alabilmesi açısından da önem taşıyor.
Imperial’ın girişimcilik ekosistemi daha önce de başarılı şirketler ortaya çıkarıyor
Venture Catalyst Challenge’ın dikkat çeken yönlerinden biri, yalnızca yarışma sonucunda verilen ödüllerle sınırlı kalmaması.
Programın geçmiş katılımcıları arasında bugün kendi sektörlerinde önemli çalışmalar yürüten şirketler de bulunuyor.
Bunlardan biri, deniz yosunu ve bitkisel malzemeler kullanarak plastik ambalajlara biyolojik olarak parçalanabilir alternatifler geliştiren Notpla.
Imperial bünyesinde öğrencilik dönemlerinde temelleri atılan Notpla, tek kullanımlık plastiklere alternatif geliştirme çalışmalarıyla uluslararası alanda tanınıyor. Şirket, 2022 yılında çevresel yenilikleri destekleyen Earthshot Prize ödülünü de kazanıyor.
Programın geçmiş katılımcıları arasında yer alan bir diğer şirket ise batarya mühendisliği alanında faaliyet gösteren Breathe Battery.
Bu örnekler, üniversite bünyesinde ortaya çıkan araştırmaların doğru danışmanlık, iş geliştirme ve finansman desteğiyle ticari girişimlere dönüşebileceğini gösteriyor.
Büyük final 4 Kasım’da gerçekleştiriliyor
Venture Catalyst Challenge 2026’nın büyük finali, 4 Kasım 2026 Çarşamba günü Imperial College London’ın South Kensington kampüsünde gerçekleştiriliyor.
Beş finalist, projelerini sektör temsilcilerinden oluşan jüriye sunarak büyük final ödülü için yarışıyor. Etkinlikte ayrıca girişimcilik ekosisteminin diğer katılımcılarıyla tanışma ve yeni iş bağlantıları kurma fırsatı da sunuluyor.
Üniversitenin Girişimcilik Direktörü Ben Mumby-Croft, finalistlerin üç aylık program boyunca önemli ilerleme kaydettiğini belirtiyor. Mumby-Croft, girişimlerin iddialı hedefleri, karşılaştıkları zorluklara karşı dayanıklılıkları ve fikirlerini gerçek iş modellerine dönüştürme konusundaki çabalarını vurguluyor.
Mumby-Croft’a göre Venture Catalyst Challenge, Imperial’ın girişimcilik alanındaki en önemli organizasyonu olmasının yanı sıra İngiltere’deki üniversiteler arasında en büyük ödül havuzlarından birini sunan programlardan biri olarak öne çıkıyor.
Akademik araştırmaların ekonomik değere dönüşmesinde üniversitelerin rolü
Imperial College London’ın Venture Catalyst Challenge programı, üniversitelerin yalnızca bilimsel bilgi üreten kurumlar olmadığını, aynı zamanda yeni şirketlerin ve ekonomik değer yaratan teknolojilerin ortaya çıkmasında önemli bir rol üstlenebileceğini gösteriyor.
Yarışmanın beş finalistine bakıldığında, geliştirilen teknolojilerin birbirinden farklı sektörlerdeki sorunlara odaklandığı görülüyor. Robotik cerrahiyle insan sağlığının korunması, spor yaralanmalarının daha doğru takip edilmesi, yapay zekâyla hastanelerin görüntüleme kapasitesinin artırılması, tarımsal üretimde yeni kimyasal keşif yöntemlerinin geliştirilmesi ve sağlık teknolojilerinin farklı insan gruplarına erişilebilir hâle getirilmesi bu girişimlerin ortak hedefleri arasında bulunuyor.
Bu yaklaşım, üniversite araştırmalarının laboratuvardan çıkarak gerçek kullanıcıların ihtiyaçlarına cevap veren ürünlere dönüşmesinin önemini ortaya koyuyor.
Özellikle üç aylık mentorluk, uzman desteği ve yatırımcı sunumlarını içeren program modeli, bilimsel bir fikrin yalnızca teknik açıdan başarılı olmasının yeterli olmadığını; aynı zamanda pazarda karşılığı bulunan, uygulanabilir ve sürdürülebilir bir iş modeline sahip olması gerektiğini gösteriyor.
Kaynak: Imperial College London – Imperial News | Yazar: Conrad Duncan
