Volkanik Patlamalar Tahmin Edilebilir Mi?

Imperial College London ve Bristol Üniversitesi’nin yeni araştırması, volkanik patlamaları daha isabetli tahmin edebilmek için Dünya yüzeyinin 20 kilometre altındaki erimiş kayayı (magma) incelemenin önemini vurguluyor. Geleneksel yöntemler yanardağa ve kabuğun birkaç kilometre üst kısmına odaklanır, ancak bu çalışma, kayaların yüzeye yaklaşmadan önce ilk önce magmaya dönüştüğü daha derin magma rezervuarlarını vurgulamaktadır. Science Advances dergisinde yayınlanan araştırma, volkanik patlamaların boyutu ve sıklığının, bu derin rezervuarlarda magmanın oluşması için geçen süreye ve bu rezervuarların büyüklüğüne bağlı olduğunu gösteriyor.

Çalışma, Amerika Birleşik Devletleri, Yeni Zelanda, Japonya, Rusya, Arjantin, Şili, Nikaragua, El Salvador ve Endonezya dahil olmak üzere dokuz ülkedeki 60 büyük volkanik patlamanın verilerini inceledi. Araştırmacılar, yer kabuğunun derinliklerindeki kayaların bileşimini, yapısını ve davranışını anlamak için gerçek dünya verilerini gelişmiş bilgisayar modelleriyle birleştirdi. Çevredeki kayayla karşılaştırıldığında sıcaklığı ve kimyasal bileşimi tarafından yönlendirilen magmanın kaldırma kuvvetinin patlamaları tetiklemede kritik bir faktör olduğunu keşfettiler. Magma yüzer hale geldikçe yükselir, üstteki kayada çatlaklar oluşturur ve en nihayetinde patlamalara neden olur.

Ek olarak, çalışma sığ odalarda magmanın depolanma süresinin patlama boyutunu etkilediğini, daha uzun depolamanın daha küçük patlamalara yol açtığını buldu. Daha büyük rezervuarların daha fazla patlayıcı patlamayı körüklemesi bekleniyordu, ancak aynı zamanda ısıyı dağıtıyorlar ve erime sürecini yavaşlatıyorlar, bu da en patlayıcı patlamalar için en uygun rezervuar boyutunu gösteriyor. Araştırma ayrıca patlamaların tekrarlanan bir döngünün parçası olduğunu ve yüksek silikalı magmanın daha viskoz ve patlayıcı olma eğiliminde olduğunu da vurguladı.

Elde edilen bilgiler derin magma rezervuarlarını anlamanın patlama tahminlerini iyileştirebileceğini ve sonuçta insanları ve çevreyi koruyabileceğini gösteriyor. Araştırmacılar tarafından oluşturulan gelişmiş bilgisayar simülasyonları, patlamaları tetikleyen faktörlere ilişkin yeni bilgiler sağlayarak tahmin modellerinin iyileştirilmesine ve volkanik aktiviteye hazırlıklılığın arttırılmasına yardımcı oluyor.

 

Kaynak: Imperial College London

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here