Tedarik Zinciri Yönetimi Nedir? Süreçleri ve Yararları Nelerdir?

İşletmeler ya da iş birimleri kendi ürünlerinin üretiminde ve
dağıtımında tek başına tam bir denetime sahip değildir. Bir ürünün sorumluluğu
ve rekabet edebilirliği yalnızca işletmeye değil, bir bütün olarak o ürünün
tedarik zincirine bağlıdır.

Tedarik
zinciri
; ürününüzün tedarikçiler, üreticiler, toptancılar, dağıtımcılar,
perakendeciler ve nihai olarak da tüketiciler arasındaki hareketini sağlayan
ilişkiler ve bağlantılar bütünü olarak tanımlanır.

Tedarik Zinciri’nin Fonksiyonları

Tedarik zincirini oluşturan tüm fonksiyonlar birbiriyle bütünleşmiş
olması gerekmektedir. Ürünlerin, tedarikçiden son kullanıcıya ulaşmasında birçok
fonksiyon belirli görev ve işlevler doğrultusunda yerine getirmektedir. Tedarik
zincirinin temel fonksiyonlarından bahsedecek olursak;

Talep ve sipariş yönetimi: Müşterilerden
gelen siparişlerin hızlı, eksiksiz ve sorunsuz biçimde karşılanması için
işletme faaliyetlerinin aktif olarak organize edilmesidir.

Satın alma: Üretim için gerekli tüm ürün ve malzemelerin en iyi kalitede, hızlı ve sağlıklı biçimde temin edilmesidir.

Planlama: İşletme faaliyetleri içinde
tüm üretim sürecinin maliyet hesaplarıyla birlikte en doğru biçimde
planlanmasının yapılmasıdır.

Üretim: Tedarik zincirinin en önemli
sürecidir. Özellikle işletmeler için bu süreç çok önemlidir. Satın alınan malzemenin
doğru araçlarla gereken performans ve süre içinde mamüle
dönüştürülmesidir. Ekonomi literatüründe ise üretim, mal ve hizmetlerin
miktar veya faydalarını artırmaya yarayan bir eylem olarak tanımlanır.

Stok (Envanter) yönetimi: Hazırlanan
üretim planlarına uygun biçimde işletmenin sahip olduğu tüm ürün ve hizmetlerin stok seviyelerinin
belirlenmesini ve verimli biçimde yönetiminin sağlanmasıdır.

Depo yönetimi: stok yönetimiyle
yakından alakalıdır. Stok yönetimi sonucunda kurgulanan stokların nasıl ve
hangi miktarda depolandığının yönetilmesi, üretimi tamamlanmış ürünlerin
depolanması ve sevkiyata hazır halde tutulması gibi süreçlerin planlanması ve
maliyetinin çıkartılması depo yönetimi kapsamındadır.

Sevkiyat (Taşıma): Üretimi
tamamlanmış ürünlerin satışa hazır biçimde depodan alınması ve müşteriye
ulaştırılması sürecinin yönetimidir.

Talep
tahmini, satın alma, ihtiyaç ve üretim planlama gibi uygulamalar 1980’lerde
malzeme yönetimi olarak anılırken dağıtım planlaması, sipariş süreçleri ve
taşıma gibi uygulamalar ise fiziksel dağıtım olarak anılmaktaydı. Malzeme
yönetimi ve fiziksel dağıtım, 1990’ larda depolama ve ambalajlama ile birlikte
ele alınarak lojistik olarak kabul edilmiştir.

Bilişim
teknolojileri, pazarlama ve stratejik planlama da lojistik uygulamalarına
eklenince, 2000’ li yılların başlarından itibaren bu kapsamlı uygulama tedarik
zinciri yönetimi olarak kabul edilmeye başlandı.

Tedarik zinciri yönetimi malzeme ve ürünlerin, temel hammadde arzından nihai ürün aşamasına kadar (olası geri dönüşüm ve yeniden kullanım dahil) yönetimini kapsayan; firmaların tedarikçilerinin proseslerinden, rekabet avantajlarını destekleyecek teknoloji ve yeteneklerinden nasıl yararlanacağı üzerine odaklanan ve geleneksel işletme içi faaliyetleri, optimizasyon ve etkinlik ortak gayesi ile ticari ortaklıklar kurarak yayan bir yönetim felsefesidir.

Tedarik Zinciri Yönetimi Süreçleri

1) Müşteri İlişkileri Yönetimi (müşterilerle ilişkilerin nasıl geliştirilebileceğini ve sürdürülebileceğini ele alan bir süreçtir.)

2) Müşteri Hizmet Yönetimi (firmanın müşteri ile yüz yüze olduğu süreçtir, bu süreç ürünün elde edilebilirliği, yükleme zamanı ve siparişin durumu gibi konularda müşterileri bilgilendirmede birincil bilgi kaynağı olma hizmetini sağlamaktadır.)

3) Talep Yönetimi (talep tahmini ve bu tahminle üretim, satın alma ve dağıtımı uyumlaştırmayı kapsayan bir süreçtir.)

4) Sipariş İşleme Yönetimi (etkin bir tedarik zinciri yönetimi için önemli bir kilit noktası olan bu süreç siparişleri yerine getirme bakımından müşterinin ihtiyaçlarını karşılayabilmesi gerekmektedir.)

5) İmalat Akış Yönetimi (ürünleri yapmak ve hedef pazara en iyi hizmet edecek şekilde gerekli olan imalat esnekliğini tesis etmekle ilgilenen bir süreçtir.)

6) Satın Alma Yöntemi (firmanın tedarikçileri ile nasıl ilişkiler geliştireceğini tanımlayan bir süreçtir yani müşteri ilişkileri yönetimin yansımasıdır.)

7) Ürün Geliştirme ve Ticarileştirme Yönetimi (pazara yeni ürünü sunma süresini azaltmak amacıyla ürün geliştirme sürecine müşterilerin ve tedarikçilerin de dahil olduğu süreçtir.)

 8) İadeler Yönetimi (etkin bir iade yönetimi süreci, firmalara verimliliklerini artırma yollarını bulmalarında ve projelerini gerçekleştirmelerinde yardımcı olan bir süreçtir.)

Tedarik Zinciri Yönetiminin İşletmelere Sağladığı
Yararlar

Tedarik Zinciri Yönetimi’nin doğru araçlarla ve sağlıklı biçimde yapılması işletmenize her süreçte sayısız katkı sağlayacaktır. Tedarik Zinciri Yönetimi’nin faydaları şunlardır;

– İşletmeye ulaşan siparişlerin en iyi seviyede karşılanmasını sağlanır.

– İşletmenin lojistik maliyetlerinin düşmesini sağlayacaktır.

– Tedarik zinciri yönetimi sayesinde işletmelerin üretim devamlılığı
sağlanır.

– İşletmenin teslimat performansları daha iyi bir seviyeye gelmesini
sağlar.

– Tedarik çevrim süresinin kısalmasını sağlar.

– Tedarik zinciri yönetimi sayesinde işletme, kendisine ulaşacak
talepleri en doğru şekilde tahmin edebilir.

– İşletmenin verimliliği artacaktır. Ayrıca işletme, daha yüksek
kapasiteyle iş sunabilecektir.

– Tedarik zinciri yönetimi; işletmenin bağlı olduğu sektördeki ani
değişimlere karşı daha hazırlıklı olmasını sağlayacaktır.

– İşletme, tüm maliyetlerinde tasarruf elde edecektir.

– Tedarik zinciri yönetimi sayesinde
müşteri memnuniyeti %100 oranında artacaktır.

Tedarik Zinciri Yönetiminde Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar

Tedarik zinciri yönetiminde işletmelerin birtakım sorulara cevap vererek süreci yönlendirmesi gerekmektedir. İşletmenin faaliyetlerini devam ettirmek için gereken ürün ve hizmetlere karar vermesi şarttır. Ayrıca, ürün ve hizmetlerin kalitesinin ve fiyat aralığının hangi seviyede olması gerektiğine karar verilmeli ve istenilen ürün ve hizmetlerin temin edilebileceği tedarikçi firmalar belirlenmelidir. Söz konusu tedarikçilerin pazar durumları ve rekabetteki halleri hakkında fikir sahibi olunmalıdır. Ayrıca, ürün ve hizmetlerin satın alınması noktasında peşin alımlarda indirim olup olmadığı veya vadeli alımlarda maliyet farkı gibi unsurların varlığı hakkında bilgi sahibi olunmalıdır. Tedarik zinciri yönetimi sürecinde işletmenin bulunduğu pazardaki fiyat değişimlerinin nelerden etkilendiği ve hangi seviyede olduğu tespit edilmelidir ve son olarak, tedarikçilerle iletişim kurmak için en doğru yöntemin ne olduğuna karar verilmelidir.

PAYLAŞ
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğrencisi

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here