Amsterdam’da Çalınan Bisikletler Nereye Gidiyor?

Amsterdam, dünyanın en bisiklet dostu büyük şehirlerinden biri. Bu aynı zamanda şehrin, yılda on binlerce bisiklet çalan hırsızlar için mutlu bir avlanma yeri olduğu anlamına geliyor. Amsterdam sakinlerinin sahip olduğu yaklaşık 850.000 bisikletin önemli bir kısmı bu hırsızların hedefleri arasında. Bu da bazı soruları gündeme getiriyor. Çalınan tüm bisikletler nereye gidiyor? Başka bir yere gönderilip satılıyorlar mı? Kanallara mı atıldı? Ya da sadece şehirde başkaları tarafından yeniden mi kullanılıyor ? 

Bu soruların cevabı için Amsterdam İleri Büyükşehir Çözümleri Enstitüsü ve Delft Teknoloji Üniversitesi ile iş birliği içinde gerçekleştirilen bir MIT deneyi, Amsterdam bisiklet filosunu mobil izleyicilerle donatarak ve zaman içinde nerede olduklarını takip ederek yanıtlar buldu. En azından Amsterdam’da çalınan bisikletlerin büyük çoğunluğunun yerel bölgede kaldığı ortaya çıktı. Önemli bir miktar yeniden satılıyor gibi görünüyor, yani çoğu şehrin bisiklet filosunda öyle ya da böyle dolaşmaya devam ediyor.

MIT’nin Senseable City Laboratuvarı’nda baş araştırma bilimcisi ve deneyin sonuçlarını detaylandıran makalenin ortak yazarı Fabio Duarte, “Bence en şaşırtıcı şey bunun yerel olarak gerçekleşmesiydi. Bisikletlerin çalınıp yurt dışına gönderilebileceğini düşündük. Bunların aynı [konumlarda] kullanıldığını gördük. Çalınıp satılırsa, yeni sahibi, muhtemelen çalındığını bilmeden bisikleti aynı alanlarda kullanır. Amsterdam’da o kadar çok bisiklet var ki muhtemelen size ait olduğunu asla anlayamayacaksınız.”

Yazarları Amsterdam İleri Metropolitan Çözümleri Enstitüsü’ndeki MIT Senseable Amsterdam Lab’de araştırma görevlisi olan Titus Venverloo; Aynı zamanda MIT Şehircilik ve Planlama Bölümü’nde (DUSP) öğretim görevlisi olan Duarte; Senseable City Lab’de araştırma görevlisi olan Tom Benson; Senseable City Lab’da araştırma görevlisi olan Pietro Leoni; Delft Teknoloji Üniversitesi’nde seçkin bir akıllı kentsel mobilite profesörü olan Serge Hoogendoorn; ve Senseable City Lab’ın yöneticisi Carlo Ratti gibi isimler olan makale, PLOS ONE’da “Tracking Stolen Bikes in Amsterdam” – Amsterdam’da Çalınan Bisikletlerin İzlenmesi- adıyla yayınlandı.

Ratti, “Laboratuvarda çeşitli amaçlar için akıllı etiketler kullanıyoruz. Örneğin, dünya çapındaki yasa dışı elektronik atık yollarını daha iyi anlamak bu amaçlardan biri” diyor. “Bu projede, Amsterdam ve diğer birçok şehirdeki önemli bir soruna odaklandık: çalınan bisikletler.”

Son yıllarda, Amsterdam’da yılda yaklaşık 11.000 bisikletin çalındığı bildirildi; şehir, fiilen çalınan toplam sayının daha yüksek olduğunu, yılda yaklaşık 28.500 olduğunu tahmin ediyor. Bisiklet savunucuları, sayının daha da yüksek olabileceğini, yılda yaklaşık 80.000 olabileceğini öne sürüyor. Doğru tahmin ne olursa olsun, bisiklet hırsızlığı, bisiklet dostu kentsel tasarım için büyük bir tehlikedir.

Venverloo, “Amsterdam’da, hatta Cambridge’de bile bisiklet kullanıyorsanız, hemen hemen herkes bisikletini koyduğu yerde bulamama gibi bir deneyime sahip olmuştur” diyor.

Araştırmacılar, belediye yetkililerinin onayıyla çalışmayı yürütmek için Amsterdam’da 100 ikinci el bisiklete düşük maliyetli takip cihazları yerleştirdi, onları halka açık yerlere kilitledi ve 2021 Haziran ayının başından 2021 Kasım ayının sonuna kadar takip etti. Bu süre zarfında, bisikletlerin 70’i çalındı – muhtemelen tamamen halka açık yerlerde tutuldukları için tahmin edilen Amsterdam ortalamasından daha yüksek bir oran elde edildi.

Araştırma ekibi ayrıca bisikletlerin hareketlerini de haritalandırdı. Çalınan 70 bisikletten 68’i yerel Amsterdam bölgesinde kaldı. Bunlardan üç ila altı tanesi, ikinci el bisiklet mağazalarının çevresinde yeterince zaman geçirdi ve araştırmacılar bunların muhtemelen orada satıldığı sonucuna vardı. Diğer 12 bisiklet, bisiklet karaborsasında bisikletlerin gayri resmi olarak satıldığı bilinen yerler olarak belirlenen yerlere götürüldü.

Bilim adamları, diğer 22 bisikletin de aynı bisiklet “alt ağının” parçası gibi göründükleri kadar yeterince benzer hareketler yaptığını buldular.

Venverloo, “Bulduğumuz şey, ağ analizi yaparak ve verileri gerçekten inceleyerek bunu gerçekten inceleyebileceğimiz ve organizasyon düzeyi hakkında bir şeyler söyleyebileceğimizdi” diyor.

Deney, her bisikletle ilgili yanıtlar vermese ve adli vakaları takip etmek için kullanılmasa da araştırma ekibi bunun Amsterdam’ın bisiklet hırsızlığı sorununun doğası hakkında değerli bilgiler verdiğini belirtiyor.

Duarte, “Bu ucuz teknolojiye sahip olduğunuzda en azından kalıpları görmeye başlıyorsunuz. Artık nereye odaklanacağınızı biliyorsunuz.”

Araştırma sonuçları, belediyenin sorunu daha fazla ele almasına yardımcı olmak için öngörüleri kullanabilecek olan, şehirde bisiklet hırsızlığı konusunda çalışan Amsterdam yetkilileriyle paylaşıldı.

Trafik ve ulaşımdan sorumlu meclis üyesi ve Amsterdam belediye başkan yardımcısı Melanie van der Horst, “Her yıl on binlerce Amsterdam sakininin bisikleti çalınıyor. Bisikletleri tekrar satılırken yeni bir bisiklet almaları gerekiyor. Bu araştırma, bisiklet hırsızlığının bir kısmının organize olduğunu açıkça ortaya koyuyor” diyor.

Venverloo ise, “İlgilenmeleri ve sonuçları görmüş olmaları harika bir haber. Yerel olarak çalışmaları veya diğer şehirlerle iş birliği yapmaları gerekip gerekmediğini çözebilirler. Onlara coğrafi sınırlar hakkında fikir verdi.”

Araştırmacılar, deneyin, bisiklet hırsızlığının kapsamının ötesinde – Senseable City Lab’ın üstlendiği atık izleme projeleri de dahil olmak üzere – hırsızlığa karşı savunmasız diğer mal türlerini benzer şekilde izleyebilecek potansiyel uygulamalar sağladığını belirtiyor. Çalışma aynı zamanda kentsel tasarıma uygulanabilecek hareketlilik modelleri hakkında da veri sağlıyor.

Kaynak: MIT

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here