PISA 2025 sonuçlarına göre Birleşik Krallık okuma ve matematikte dünya 10’unculuğuna, fende sekizinciliğe yükseldi. İngiltere’deki bilim puanları iyileşirken okuma ve matematik korundu; ancak ülkeler arası farklar, sosyoekonomik uçurum ve cinsiyet eşitsizliği sürüyor.
Birçok ülkede okuma ve matematik başarısı gerilerken Birleşik Krallık’taki 15 yaş öğrencileri genel olarak düzeylerini korudu ve fen alanında ilerleme kaydetti. OECD’nin Programme for International Student Assessment 2025 uygulamasına ilişkin UCL eş liderliğindeki inceleme, ülkenin son değerlendirme olan 2022’ye göre okuma ve matematikte dünya 10’unculuğuna yükseldiğini bildirdi. Fen sıralamasında ise sekizinci basamağa çıkıldı.
PISA 2025, 91 ülkede 760 binden fazla öğrencinin fen, matematik, okuma ve hesaplamalı problem çözme becerilerini değerlendirdi. Birleşik Krallık’ta eğitim sistemi ülkelere göre farklılaştığı için sonuçlar İngiltere, Galler ve Kuzey İrlanda açısından ayrıca incelendi. Toplam 515 okuldan 15.566 öğrenci teste katıldı.
Genel yükselişin büyük ölçüde İngiltere’deki performanstan kaynaklandığı belirtiliyor. İngiltere’de fen puanları 2022’ye göre yükselirken okuma ve matematik istikrarlı kaldı. Bu tablo, OECD ülkelerinde fen performansının genel olarak yatay seyrettiği, okuma ve matematiğin ise gerilediği uluslararası eğilimden ayrıştı. Kuzey İrlanda ve Galler’in fen puanları ise 2022’ye göre istatistiksel olarak anlamlı değişim göstermedi.
Fen alanındaki sekizincilik önemli olsa da uzun vadeli bağlam gözden kaçırılmamalı. Yükseliş, 2022’ye kadar yaklaşık on yıl süren gerilemenin ardından geldi. OECD uzmanları birçok ülkedeki kalıcı düşüşün yalnızca salgınla açıklanamayacağını; dijital dikkat dağıtıcılar, artan devamsızlık ve eğitim sistemlerinin daha derin yapısal sorunlarının rol oynayabileceğini değerlendiriyor.
Sonuçlar cinsiyete göre karmaşık bir tablo sunuyor. İngiltere’de fen başarısındaki cinsiyet farkı 2015’ten bu yana belirgin biçimde açıldı: kız öğrencilerin performansı sabit kalırken erkeklerin puanı anlamlı ölçüde yükseldi. Okumada bütün Birleşik Krallık ülkelerinde kızlar daha yüksek ortalamaya sahip. İngiltere’deki okuma farkı 2015’te 23 puanken 2025’te 11 puana geriledi. Matematikte Kuzey İrlanda’da anlamlı fark bulunmazken İngiltere ve Galler’de erkekler lehine fark görüldü.
En kalıcı sorun sosyoekonomik eşitsizlik. Önceki PISA döngülerinde olduğu gibi daha avantajlı ailelerden gelen öğrenciler, bütün alanlarda ve incelenen bütün ülkelerde dezavantajlı akranlarını geride bıraktı. Bu nedenle sıralamadaki yükseliş, eğitim sisteminin tüm öğrenciler için aynı ölçüde iyileştiği anlamına gelmiyor.
UCL ve Oxford araştırmacıları, sonuçların öğretmenlerin ve öğrencilerin emeğini yansıttığını ancak politika için yalnızca kutlama konusu olmadığını vurguluyor. PISA verileri ülkeler arası karşılaştırma sağlarken müfredat farklılıkları ve örnekleme gibi sınırlar da taşıyor. Yine de devamsızlık, dijital alışkanlıklar, cinsiyet farkları ve yoksulluğun öğrenmeye etkisi konusunda hedefli politikalar geliştirmek için önemli bir uyarı sistemi sunuyor.
