Imperial College London tarafından yayımlanan yeni küresel analiz, son 40 yılda dünya genelinde hızla artan obezite oranlarının birçok ülkede yavaşladığını, dengelendiğini ve bazı ülkelerde gerileme sinyalleri verdiğini ortaya koydu. Çalışma, uzun süredir kullanılan “küresel obezite salgını” tanımının gerçeği tam olarak yansıtmadığını savunuyor.
Nature dergisinde yayımlanan araştırma, 1980-2024 dönemini kapsayan ve 200 ülke ile bölgeden elde edilen sağlık verilerini inceledi. Çalışmada, 232 milyon kişiyi kapsayan 4 binden fazla nüfus temelli araştırmanın verileri kullanıldı. Araştırmaya yaklaşık 1.900 bilim insanı katkı sundu.
Araştırmaya göre özellikle yüksek gelirli ülkelerde obezite artış hızı belirgin şekilde yavaşladı. Fransa, İtalya ve Portekiz gibi bazı ülkelerde oranların düşüşe geçmiş olabileceği değerlendiriliyor. ABD, İngiltere ve Almanya gibi ülkelerde ise obezite oranlarının artmaya devam ettiği ancak önceki yıllara kıyasla daha yavaş yükseldiği belirtildi.
Bilim insanları, olumlu değişimin ilk olarak çocuklar ve ergenlerde görüldüğünü, yetişkinlerdeki yavaşlamanın ise yaklaşık 10 yıl sonra ortaya çıktığını kaydetti. Danimarka’da çocukluk çağı obezitesindeki ilk yavaşlama 1990’lı yıllarda gözlenirken, 2000’li yılların ortasına gelindiğinde birçok yüksek gelirli ülkede çocuk obezitesi durağanlaşmaya başladı.
Araştırmanın başyazarlarından, Majid Ezzati, ülkeler arasında büyük farklılıklar bulunduğunu belirterek, “Obeziteye doğru giden eğilim kaçınılmaz değil. Bazı ülkeler bu artışı durdurmayı hatta tersine çevirmeyi başardı” değerlendirmesinde bulundu.
Buna karşın düşük ve orta gelirli ülkelerde tablo ters yönde ilerliyor. Afrika, Asya, Latin Amerika ile Pasifik ve Karayip ülkelerinde obezite oranlarının yükselmeyi sürdürdüğü, bazı bölgelerde artış hızının daha da ivmelendiği bildirildi.
Araştırmacılar, ülkeler arasındaki farklılığın yalnızca ekonomik düzeyle açıklanamayacağını vurguladı. Sağlıklı gıdaya erişim, okul beslenme politikaları, şehir yaşamı, fiziksel aktivite düzeyi, kültürel alışkanlıklar ve kamu sağlığı uygulamalarının obezite eğilimlerini doğrudan etkilediği ifade edildi.
Uzmanlar ayrıca yeni nesil kilo verme ilaçlarının da gelecek yıllarda küresel obezite eğilimlerini değiştirebileceğini düşünüyor. Özellikle ABD ve İngiltere’de yaygınlaşan iştah baskılayıcı tedavilerin, önümüzdeki dönemde obezite oranlarının seyrini etkileyebileceği belirtiliyor.
