ABD’deki Cornell Üniversitesi’nde geliştirilen yeni bir proje, gelecekte gökyüzünde aynı anda görev yapacak binlerce otonom dronun güvenli şekilde koordinasyonunu sağlamayı hedefliyor. Doktora öğrencisi Mehrnaz Sabet liderliğinde yürütülen “Project Orion”, gerçek uçuşlarla sanal hava sahasını birleştirerek drone teknolojilerinin güvenliğini test ediyor.
Otonom dronların gelecekte kargo teslimatından köprü ve gökdelen denetimlerine, orman yangınlarının izlenmesinden acil durum müdahalelerine ve hatta yolcu taşımacılığına kadar birçok alanda görev alması bekleniyor. Ancak uzmanlara göre, bu araçların güvenli biçimde çalışabilmesi için hava sahasının yeni nesil bir koordinasyon altyapısına ihtiyacı bulunuyor.
Cornell Üniversitesi Bilgi Bilimleri doktora öğrencisi Mehrnaz Sabet, geliştirdiği Project Orion ile bu soruna çözüm üretmeyi amaçlıyor. Proje, gerçek zamanlı simülasyon teknolojisini gerçek drone uçuşlarıyla bir araya getirerek otonom hava araçlarının güvenliğini gerçekçi senaryolar altında test ediyor.
Gerçek ve sanal dünya aynı anda test ediliyor
Project Orion’un en dikkat çekici özelliği, açık arazide uçan gerçek dronların; sanal olarak oluşturulan şehirler, binalar, diğer hava araçları, acil durum senaryoları ve iletişim kesintileriyle aynı anda etkileşim kurabilmesi. Böylece kamuya açık hava sahasında uygulanması riskli veya maliyetli olabilecek senaryolar güvenli biçimde test edilebiliyor.
Sistem ayrıca;
- Drone yapay zekâ modellerinin eğitilmesini,
- Araçtan araca (vehicle-to-vehicle) haberleşme teknolojilerinin geliştirilmesini,
- Gerçek donanım ile simülasyonun birlikte çalışmasını,
- Büyük ölçekli otonom hava trafiği yönetiminin doğrulanmasını sağlıyor.
NASA ve NSF desteği aldı
Project Orion, NASA ile ABD Ulusal Bilim Vakfı (NSF) tarafından destekleniyor. Sabet ve ekibi ayrıca ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü (NIST), Qualcomm Technologies ve ticari drone şirketleriyle de iş birliği yürütüyor.
Bu yıl NIST, Orion’un temel simülasyon teknolojisini kamu güvenliği alanındaki drone araştırmalarında kullanılmak üzere lisansladı. Proje ayrıca sektörün önemli organizasyonlarından Commercial Unmanned Aerial Vehicle Expo 2026‘da yenilikçi altyapılar arasında gösterildi.
Gerçek kazalar yeniden oluşturuluyor
Araştırma ekibi, yalnızca teorik testlerle yetinmiyor. Arizona’da 2025 yılında bir teslimat dronunun vinçle çarpıştığı gerçek olay da Orion ortamında yeniden oluşturuldu. Böylece benzer kazaların gelecekte nasıl önlenebileceği analiz edildi.
Sistem aynı zamanda orman yangınları gibi afetlerde görev yapan çok sayıda dronun ve insanlı hava araçlarının aynı hava sahasında güvenli biçimde birlikte çalışmasını sağlayacak senaryolar üzerinde de test ediliyor.
“Gökyüzünün geleceğini inşa ediyoruz”
Projeyi değerlendiren Mehrnaz Sabet, gelecekte hava sahasının tamamen değişeceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Drone teknolojisi günlük yaşamın bir parçası olmadan önce, otonomi, haberleşme ve güvenlik sistemlerinin gerçek koşullar altında birlikte çalıştığını kanıtlamamız gerekiyor. Project Orion tam olarak bunu sağlamak için geliştirildi.”
