Da Vinci’nin yüzyıllar sonrasında incelenen çizimleri, onun yerçekimi hakkında bildiğini sandığımız şeylerden daha fazlasını bildiğini gösteriyor. Yerçekimi hakkında adını tarihe yazdırmış Galileo, Newton, Einstein gibi isimlerden çok daha öncesinde Da Vinci’nin yerçekiminin çalışma prensiplerini %97 doğrulukta hesapladığı ortaya çıktı.
1452- 1519 yılları arasında yaşayan Da Vinci her zaman eserleriyle hayranlıklar uyandırmayı başarmış birisi oldu. 17.yy başlarında Galileo tarafından teorileştirilen yerçekimi kuvveti aynı yüzyılın sonlarına doğru Newton tarafından genişletilerek evrensel çekim yasası haline geldi. Son yapılan çalışmalarda Da Vinci’nin defterinde yerçekimiyle ilgili deneyler tasarladığı ve bunları denklemleştirmeye çalıştığı gözlemlendi.
Araştırmanın baş yazarı ve Caltech’te Havacılık ve Tıp Mühendisliği profesörü Mory Gharib dersinde yüksek lisans öğrencileriyle Da Vinci’nin akış görselleştirme tekniklerini incelemek istedi. Bunun için eskizleri inceleyen Gharib sürahiden dökülen suyun veyahut kum tanelerinin hareket şemalarında merak uyandıran bir doğruluk olduğunu fark etti.
Mory Gharib, “Gözüme çarpan şey, çizdiği üçgenlerden birinin hipotenüsüne ‘Equatione di Moti'(ikizkenar dik üçgen) yazdığı zamandı. Leonardo’nun bu ifadeyle ne demek istediğini merak etmeye başladım.” ifadelerini kullandı.
Defterdeki deney not ve çizimleri analiz etmek isteyen Gharib, Cornell Üniversitesi’nde yardımcı doçent olan meslektaşları Chris Roh ve Cenevre’deki Batı İsviçre Uygulamalı Bilimler ve Sanatlar Üniversitesi’nden Flavio Noca ile birlikte çalıştı. Araştırmacılar Da Vinci’nin sağdan sola okunan ünlü solak ayna yazısıyla yazılmış İtalyanca notlarını çevirmek zorunda kaldılar. Daha sonra da Vinci’nin deneylerini simüle etmek için bilgisayar modellerini kullandılar.
Da Vinci’nin notları, düşen malzemenin hızının aşağı doğru hızlandığını ve parçacıklar düşerken artık sürahiden etkilenmediklerini, bunun yerine yalnızca onları aşağı çeken yerçekimi tarafından ivmelendirildiğini kabul ediyor. Çizimlerinde yerçekimin ivmesine eşdeğer bir ivmeyle hareket eden sürahiden düşen malzemenin neredeyse doğrusal bir hareket sergileyerek zemine ulaşacağı ve ‘Equatione di Moti’ (ikizkenar dik üçgen) oluşturacağı belirtilmiş ki bu doğru bir gözlem. Ancak, o sırada gözlemlerini bir denklem haline getiremedi.
Çalışmanın ortak yazarı Chris Roh, “Gördüğümüz şey, Leonardo’nun bununla boğuştuğunu, ancak düşen nesnenin mesafesinin 2 üzeri t gücü [t’nin zamanı temsil ettiği] yerine t’nin karesiyle orantılı olduğu şeklinde modellediğini. Ancak daha sonra bu tür yanlış denklemleri doğru şekilde kullandığını fark ettik.”
Ekip, su vazosu deneylerini modellerken Da Vinci’nin yüzyıllar önce yaptığı hatalı denklemi kullanarak Da Vinci’yle aynı sonucu elde etti.
Gharib yaptığı açıklamada, “Da Vinci’nin daha fazla deney yapıp yapmadığını veya bu soruyu daha derinlemesine araştırıp araştırmadığını bilmiyoruz. Ancak 1500’lerin başında bu sorunla bu şekilde mücadele ediyor olması, düşüncesinin ne kadar ileride olduğunu gösteriyor.” dedi.
Kaynak: Caltech



























