ETH Zürih çıkışlı Gravis Robotics, SoftBank liderliğindeki 200 milyon dolarlık Seri A yatırımının ardından 1 milyar dolar değerlemeye ulaştı. Şirket, mevcut ekskavatör ve ağır iş makinelerini sensörler ve yapay zekâ yazılımıyla güçlendirerek kazı, tesviye ve kamyon yükleme gibi görevleri kısmen ya da tamamen otonom hale getiriyor.
İnşaat makinelerine “otonomi katmanı”
İnşaat sektöründe otonom sistemlerin kullanımı yeni bir aşamaya geçiyor. ETH Zürih bünyesinde geliştirilen araştırmalardan doğan Gravis Robotics, 200 milyon dolarlık yeni yatırımla birlikte dünyanın en yüksek değerlemeye ulaşan üniversite kökenli robotik girişimlerinden biri haline geldi. ETH Zürih’in aktardığına göre yatırım turu, Japon teknoloji ve yatırım grubu SoftBank tarafından gerçekleştirildi ve şirketin değerlemesini 1 milyar dolara taşıdı.
Gravis Robotics’in yaklaşımı, tamamen yeni iş makineleri üretmek yerine mevcut filoları dönüştürmeye dayanıyor. Şirket; Caterpillar, John Deere, Volvo, Hitachi ve JCB gibi farklı üreticilerin makinelerine sensörler, kameralar ve yapay zekâ yazılımı ekleyerek bu araçların çevrelerini algılamasını, üç boyutlu harita çıkarmasını ve belirli görevleri kendi başına gerçekleştirmesini sağlıyor. Bu model, inşaat şirketlerinin mevcut yatırımlarını korurken otomasyona geçebilmesi açısından önemli görülüyor.
Şantiye, fabrika kadar öngörülebilir değil
Otonom bir ekskavatör geliştirmek, kontrollü bir fabrika ortamında çalışan sanayi robotu tasarlamaktan çok daha karmaşık. Şantiyede zemin sertliği ve eğimi sürekli değişebiliyor; yakın çevrede insanlar ve başka makineler hareket ediyor, yer altında ise borular veya kablolar bulunabiliyor. Gravis’in sistemi bu değişkenliği sensörlerden ve makinenin kendi çalışma verilerinden gelen bilgilerle anlamaya çalışıyor.
Kameralar ve sensörler çevreyi tararken yazılım, motor yükü gibi makinenin iç durumunu da analiz ediyor. Böylece sistem yalnızca “nereye gideceğini” değil, zeminin ve makinenin uygulanan kuvvete nasıl tepki verdiğini de değerlendiriyor. ETH Zürih bu yaklaşımı, tecrübeli bir operatörün motor sesinden, titreşimden ve hidrolik dirençten makinenin nasıl davrandığını sezmesine benzetiyor.
Operatörsüz değil, farklı seviyelerde otomasyon
Gravis Robotics tek bir kullanım biçimine bağlı kalmıyor. “Gravis Copilot” çözümünde operatör kabinde kalıyor ve hassas çalışma ile tehlike algılama konusunda destek alıyor. Bunun yanında makineler uzaktan kumanda edilebiliyor veya uygun görevlerde tamamen otonom çalışabiliyor. Uzun vadeli hedeflerden biri, tek bir operatörün birden fazla büyük ölçüde otonom makineyi aynı anda denetleyebilmesi.
Bu yaklaşım, dünya genelinde birçok bölgede yaşanan nitelikli iş makinesi operatörü sıkıntısına da yanıt vermeyi amaçlıyor. Şirketin teknolojisi halihazırda onlarca ticari şantiyede kullanılıyor. Yeni yatırımın ekip büyütme, uluslararası genişleme ve daha fazla iş makinesine entegrasyon için kullanılması planlanıyor.
Araştırma projesinden ETH’nin beşinci unicorn’una
2022’de kurulan Gravis Robotics, ETH Zürih Profesörü Marco Hutter’ın yönettiği Robotic Systems Lab’den doğdu. Şirket bugün yaklaşık 80 kişiyi istihdam ediyor ve Avrupa, ABD, Latin Amerika ve Asya’da faaliyet gösteriyor. Gravis, GetYourGuide, Scandit, South Pole ve Climeworks’ün ardından 1 milyar dolar değerlemeyi aşan beşinci ETH Zürih spin-off’u olurken, robotik alanında bu seviyeye ulaşan ilk ETH girişimi oldu.
Teknolojinin akademik kökenleri birkaç yıl öncesine uzanıyor. ETH araştırmacıları, NCCR Digital Fabrication kapsamında otonom bir ekskavatöre büyük doğal taşlarla yapı inşa etmeyi öğretmişti. Sistem 2023’te 65 metre uzunluğunda ve yer yer altı metre yüksekliğe ulaşan kuru taş duvar inşa etmişti. Bu çalışma, araştırma laboratuvarında geliştirilen otonom ağır makine teknolojisinin ticari şantiyeye taşınmasında önemli basamaklardan biri oldu.
Gravis Robotics’in hızlı yükselişi, yapay zekâ ve robotik alanındaki dönüşümün yalnızca yazılım şirketleriyle sınırlı olmadığını gösteriyor. İnşaat gibi fiziksel dünyanın karmaşık ve değişken koşullarında çalışan makinelerin otonomlaşması, önümüzdeki dönemde üretkenlik, iş güvenliği ve iş gücü organizasyonu açısından sektörün önemli dönüşüm başlıklarından biri olmaya aday.
