Kaliforniya’daki çok sayıda devlet üniversitesi ve yüksekokulunun kampüs polisleri, AR-15 tipi tüfeklerden ses ve ışık etkili şok bombalarına, hafif makineli tüfeklerden uzun menzilli akustik cihazlara kadar çeşitli askeri nitelikli ekipmanlara sahip olmaları nedeniyle yeniden tartışmaların odağına yerleşti.
İngiliz gazetesi The Guardian‘ın, araştırmacı gazetecilik kuruluşu CalMatters verilerine dayandırdığı habere göre, eyaletteki kamu üniversitelerinde görev yapan polis birimlerinin önemli bir bölümü, 2021 yılında yürürlüğe giren yasa kapsamında bu tür ekipmanları envanterlerinde bulunduruyor. Ancak aynı araştırma, birçok üniversitenin şeffaflık yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmediğini ortaya koyuyor.
2021 yasası sıkı şeffaflık şartları getiriyor
Kaliforniya’da kabul edilen yasa, üniversite polislerinin askeri sınıfta değerlendirilen ekipmanları yalnızca sivil güvenliği sağlamak için başka makul bir seçenek bulunmadığı durumlarda edinmesine izin veriyor.
Bunun karşılığında ise üniversitelere önemli yükümlülükler getiriliyor:
- Askeri ekipman kullanım politikasının her yıl yeniden onaylanması,
- Güncel envanter listesinin yayımlanması,
- Ekipmanın hangi olaylarda kullanıldığının kamuoyuna açıklanması,
- Vatandaşların görüş bildirebileceği kamu toplantılarının düzenlenmesi.
Ancak CalMatters’ın Kaliforniya’daki 148 kamu yükseköğretim kurumunu kapsayan incelemesi, bu yükümlülüklerin birçok kampüste eksik uygulandığını gösterdi.
Bazı raporlar gazetecilerin sorularından sonra hazırlandı
Araştırmaya göre bazı üniversiteler, yasal olarak internet sitelerinde sürekli erişilebilir olması gereken raporları ancak gazetecilerin bilgi talebinde bulunmasının ardından hazırladı.
İncelenen belgelerde;
- ekipman sayılarının güncel olmaması,
- üretici bilgilerine yer verilmemesi,
- envanterlerin eksik hazırlanması,
- kamu bilgilendirme toplantılarının düzenlenmemesi
gibi eksikliklerin sık görüldüğü belirtildi.
Öğrenciler endişeli: “Protestolara karşı kullanılabilir”
Üniversite yönetimleri ve kampüs polisleri, söz konusu ekipmanların yalnızca olağanüstü güvenlik senaryoları için tutulduğunu savunuyor.
Bazı polis yetkilileri, askeri nitelikli silah ve ekipmanların kullanılmasının planlanmadığını belirterek, bunların yalnızca en kötü senaryolara hazırlık amacıyla envanterde bulunduğunu ifade ediyor.
Buna karşın öğrenci grupları ve sivil toplum kuruluşları farklı düşünüyor.
Özellikle 2024 yılında ABD üniversitelerinde Filistin yanlısı protestolara yönelik sert polis müdahalelerinin ardından öğrenciler, bu tür silahların gelecekte kampüslerdeki protestoları bastırmak amacıyla kullanılabileceği endişesini dile getiriyor.
Bazı kampüslerde öğrenciler silah alımlarını durdurdu
Habere göre öğrenci protestoları bazı üniversitelerde somut sonuç da verdi.
Örneğin Mt. San Antonio College‘da öğrencilerin yürüttüğü kampanya sonucunda kampüs polisinin AR-15 tipi tüfek satın alma planı iptal edildi.
Öğrenci temsilcileri, eğitim için ayrılan kaynakların askeri ekipman alımına yönlendirilmesini eleştirirken, üniversitelerin güvenliği artıracak alternatif yöntemlere yatırım yapması gerektiğini savunuyor.
Şeffaflık tartışması büyüyor
Araştırma, Kaliforniya’daki üniversitelerin askeri ekipman edinmesini tamamen yasaklamasa da, kamu denetimi mekanizmalarının yeterince işletilmediğini ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre, üniversitelerin hem öğrencilerin güvenlik kaygılarını giderebilmesi hem de kamuoyunun güvenini koruyabilmesi için yasa kapsamında öngörülen şeffaflık yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesi gerekiyor.
Kaynak: The Guardian
