ETKİLEŞİMSEL LİDERLİK NEDİR?

Liderlikle alakalı geçmişten günümüze birçok tanım yapılmıştır. Bu tanımlara örnek olarak; “belirlenmiş olan hedeflere ya da vizyona başarılı şekilde ulaşılmasına yönelik olarak grupları etkileyebilme yeteneği, işletme çalışanlarını etkileyerek, amaç ve hedeflerin gerçekleştirilebilmesi yolunda onları yönlendirmek ve yönetmek, belli bir amaç için bir grubu etkileyerek harekete geçirebilmesi” gibi örnekler verebiliriz.

Teknolojinin gelişmesi ve küreselleşmeyle birlikte liderlik ile ilgili yapılan bu tanımlar artık günümüzün ihtiyaçlarını karşılayamayacak duruma geldi. Bu sebeple de liderlikle ilgili farklı yaklaşımlar ortaya çıktı. Artık klasik liderlik anlayışından ziyade günümüzün şartlarına uyum sağlayan liderlik yaklaşımları tercih edilmeye başlandı. Ben de bu yazımda bu yaklaşımlardan etkileşimsel liderliği ele alacağım.

Etkileşimsel liderlikte lider; amacını gerçekleştirmek adına yönetsel görevlere odaklanır. Hedefleri belirler, gündelik faaliyetlere yönelir, denetim mekanizması yoluyla aksayan tarafları takip eder. Bu yöntemde liderler iş odaklıdırlar. Etkileşimsel liderliğe yönetim tarzı da diyebiliriz. Performansa ve denetlemeye dayalı bir yaklaşımdır. Yüksek performans ödül getirir, düşük performans ise ceza getirir. Liderler, riskten kaçınırlar. Bu sebeple de çalışanların yenilik ve değişim isteklerini dikkate almazlar. Liderin amacı yapılan işi etkin ve verimli bir şekilde yapılmasını sağlamaktır. Bunu gerçekleştirmek için de ödül ceza yöntemini kullanırlar.

Etkileşimsel liderlikte liderin hedeflerine ulaşabilmek için ödül-ceza yöntemini kullandığından bahsetmiştim. Bu yöntemde lider, takipçilerini tanır ve onların neyi sevip neyi sevmeyeceğini iyi bilir ve buna göre de ödülü ve cezayı belirler. Eğer istenilen sonuçlara ulaşılıyorsa takipçilerine ödül verir. Eğer ki istenilen sonuca ulaşılamazsa da ceza yöntemini uygular.

Bu liderlik yönteminde her şey açık bir şekilde ortaya konur. Liderin takipçilerden beklentisi, çalışanların sorumlulukları, yapılması gereken işler, hangi işi yapmanın ya da yapmamanın karşılığında alınacak ödüller ve cezalar açık bir şekilde ortaya konur.

Takipçilerin ödülü alabilmesi için lider tarafından verilen görevleri liderin istekleri dahilinde yerine getirmeleri gerekir. Bunun sonucunda da takipçiler hak ettikleri ödüllere kavuşurlar. Etkileşimsel liderlik yaklaşımında her ne kadar takipçiler görevlerini yerine getirseler de liderler takipçilerinin yaptıkları işi heves duyarak yapmalarını sağlayamayabilir. Çünkü başarısız olurlarsa ceza alma ihtimaliyle yaptığı işi istemese de cezaya katlanmamak adına da yapabilir. Burada da yapılan işten hevesle yapılan iş kadar verim alınmaz. Bu nedenle de bu yaklaşım kısa dönemli kapsar.

Etkileşimsel liderliğin dört alt boyutu vardır. Bunlar;

  • Koşullu Ödüllendirme
  • Aktif Olarak İstisnalarla Yönetim
  • Pasif Olarak İstisnalarla Yönetim
  • Serbest Bırakıcı Liderlik
  1. Koşullu Ödüllendirme:

Koşullu ödüllendirmede liderler tarafından ortak bir amaç belirlenir. Ve bunun üzerine de çalışanların belirlenen amacı gerçekleştirmesi sonucunda alacakları ödülü belirtirler. Lider çalışana önceden belirttiği amaçları gerçekleştirdiğinde vereceğini söylediği ödülü verir. Bu yöntemle de çalışan yaptığı işe daha sıkı sarılır. Ve tabi ki bu durumun sürekliliğinin sağlanması için liderler çalışanları gözlemeye devam eder. Yapılan hataları da geribildirim yoluyla çalışanlara iletirler.

  • Aktif Olarak İstisnalarla Yönetim

Lider, takipçilerinin performanslarını izler. Sapmaların olup olmadığını araştırır. Eğer ki standarttan sapma veya düzensizlik gözlemlerse harekete geçerek düzeltir.

  • Pasif Olarak İstisnalarla Yönetim

Lider, sapmaların olup olmadığını aratır. Eğer ki sapma veya düzensizlik ortaya çıktıysa harekete geçerek düzeltir. Aktif olarak istisnalarla olan yönetimden farkı aktifte lider sapmaların oluşum anında müdahale ederken, pasifte sapmalar oluştuktan sonra müdahale eder.

  • Serbest Bırakıcı Liderlik

Lider, karar vermekten ve sorumluluk almaktan kaçınır. Liderlik yokmuşçasına çalışanlar tamamıyla serbest bırakılır. Lider, çalışanlara hiçbir şekilde öneride bulunmaz, işi nasıl yapacaklarıyla alakalı yol-yöntem göstermez.

Ben bu yazımda etkileşimsel liderliğin ne olduğunu ve özelliklerini anlattım. Umarım sizler için de keyifli bir yazı olmuştur.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here