Sosyal medyada yapılan yalan, uydurma haberlerin sayısı sizi korkutuyor mu? Sosyal medyadaki yanlış bilgi sorununun daha kötü olabileceğinidüşündünüz mü? MIT tarafından yayınlanan makaleye göre insanların sosyal medyada paylaştıkları bilgiler verilen düzeltme cevaplar olumsuz tepkiye sebep olabiliyor. Bunun sonucunda ise eskisinden daha fazla yalan bilginin dolaştığı sosyal medya bizi bekliyor olabilir.
Bir grup MIT uzmanı tarafından ortaklaşa yazılan yeni bir araştırmaya göre, yalnızca çevrimiçi ortamda yanlış bilgi artmakla kalmıyor, aynı zamanda Twitter’da bunu kibarca düzeltmeye çalışmak olumsuz sonuçlara yol açarak daha az doğru tweet’lere ve düzeltilen insanlardan daha fazla toksikliliğe yol açabiliyor.
Çalışma için bir araştırma ekibinin siyasetle ilgili alenen yanlış tweet’lere yanıt olarak, sağlam kanıtlara bağlantılarla birlikte kibar düzeltmeler sunduğu bir Twitter’daki konuşama ele alındı.
MIT Sloan School of Management’ta araştırma üyesi Mohsen Mosleh, “Araştırma sonuçları pek de iç açıcı değil. Bir kullanıcı düzeltildikten sonra kalitesi önemli ölçüde düşük ve partizan eğilimi daha yüksek olan haberleri retweetledi ve retweetleri daha toksik bir dil içeriyordu.”
Toksikliğin sebebi ‘Utanç’ mı?
Araştırmacılar deneyi gerçekleştirmek için önce, sıklıkla tekrarlanan 11 yanlış haber makalesinden herhangi birini tweetleyen, çeşitli siyasi görüşlere sahip 2.000 Twitter kullanıcısını belirledi. Bu makalelerin tümü, Snopes.com web sitesi tarafından çürütüldü. Bu yanlış bilgi parçalarına örnek olarak, Ukrayna’nın Clinton Vakfı’na diğer tüm ülkelerden daha fazla bağışta bulunduğu veya Donald Trump’ın bir ev sahibi olarak bir keresinde engelli bir savaş gazisini terapi köpeği sahibi olduğu için tahliye ettiği gibi asılsız iddialar verilebilir.
Araştırma ekibi daha sonra, tümü en az üç aydır var olan ve en az 1.000 takipçi kazanan ve gerçek insan hesapları gibi görünen bir dizi Twitter bot hesabı oluşturdu. Tweetlenen 11 yanlış iddiadan herhangi birini bulduktan sonra botlar, “Bu makaleden emin değilim – doğru olmayabilir. Snopes’ta bu başlığın yanlış olduğunu söyleyen bir bağlantı buldum.” Cevabını yazarak destekli bilginin bulunduğu internet sitesini kaynak gösterdiler.
Araştırmacılar, diğer bulguların yanı sıra, Twitter kullanıcılarının anında retweet yaptığı haber kaynaklarının yaptıkları paylaşım doğruluklarının, düzeltildikten sonraki 24 saat içinde kabaca yüzde 1 oranında düştüğünü gözlemledi. Benzer şekilde, aynı 24 saat içinde Twitter hesapları tarafından siyasi içeriğe bağlantı içeren 7.000’den fazla retweeti değerlendiren akademisyenler, partizan içerik eğiliminde yüzde 1’in üzerinde bir artış ve “toksiklikte” cevap olarak kullanılan dile göre yaklaşık yüzde 3’lük bir artış gözlemlediler.
Tüm bu alanlarda – doğruluk, yandaşlık ve kullanılan dil – retweet’ler ile Twitter kullanıcıları tarafından yazılan birincil tweet’ler arasında bir ayrım vardı. Özellikle retweetlerin kalitesi düşerken, incelenen hesaplara ait orijinal tweet’lerin kalitesi düşmedi.
Rand, “Etkinin yalnızca retweetlerde meydana geldiğine dair gözlemimiz, etkinin dikkat kanalı aracılığıyla işlediğini gösteriyor” diyor ve Twitter’da insanların birincil tweet’leri hazırlamak için nispeten uzun bir zaman harcadıklarını ve retweet’ler hakkında karar vermek için çok az zaman harcadıklarını belirtiyor.
Şunu ekliyor: “Düzeltilmenin kişinin dikkatini doğruluğa kaydıracağını umabilirdik. Ancak bunun yerine, başka bir kullanıcı tarafından herkese açık bir şekilde düzeltilmek, insanların dikkatini doğruluktan uzaklaştırdı- belki de utanç gibi diğer sosyal faktörlere kaydırdı. Etkiler, insanlar kendileriyle aynı siyasi partiyle özdeşleşmiş bir hesap tarafından düzeltildiğinde biraz daha büyüktü, bu da olumsuz tepkinin partizan düşmanlığından kaynaklanmadığını gösteriyor.
Araştırmalar Devam Ediyor
Rand, “Bu sonuçlar ile incelikli doğruluk dürtmeleri konusundaki önceki çalışmalarımız arasındaki fark, sosyal medyadaki psikolojinin ne kadar karmaşık olduğunun altını çiziyor” diyor.
Makalenin belirttiği gibi, çevrimiçi hatırlatıcıları özel olarak okumakla kendi tweet’inin doğruluğunu herkesin önünde sorgulamak arasında büyük bir fark vardır. Rand’ın da belirttiği gibi, konu düzeltme yayınlamaya geldiğinde, “kullanıcıların, belirli gönderileri çürütmeden veya belirli gönderilere saldırmadan, genel olarak doğruluğun önemi hakkında gönderiler yayınlaması mümkündür ve bu, doğruluğun ön plana çıkarılmasına ve başkaları tarafından paylaşılan haberlerin kalitesinin artmasına yardımcı olmalıdır.”
En azından, oldukça tartışmacı düzeltmelerin daha da kötü sonuçlara yol açması mümkündür. Rand, düzeltmelerin stilinin ve düzeltmelerde kullanılan kaynak materyalin doğasının her ikisinin de ek araştırma konusu olabileceğini öne sürüyor. “Gelecekteki çalışmalar, etkilerini en üst düzeye çıkarmak için düzeltmelerin nasıl söyleneceğini ve düzeltmenin kaynağının etkisini nasıl etkilediğini keşfetmeli” diyor.
Kaynak: MIT
