Columbia Üniversitesi, Güneş’in göze olan etkisi ve güneş gözlükleri ile ilgili Dr. Tongalp Tezel ile bir röportaj yaptı. Tezel, Güneş ışınlarına maruz kalınabilecek en kötü saatlerin cilt için 10.00-14.00 arası, gözler için ise 08:00-10:00 ve 14:00-16:00 saatleri arası olduğunu belirtiyor.
Ultraviole Radrasyon
Güneş, bir ultraviyole (UV) radyasyon kaynağıdır. Dışarıda bulunduğunuzda Güneş’ten gelen iki tür UV ışınlarına maruz kalırsınız: UVA ve UVB. UVA ve UVB, cildinize ve göz hücre yapınıza nüfuz edebilir, yanıklara ve yaralanmalara neden olabilir ve sizi kalıcı görme kaybına yol açabilecek cilt kanseri ve göz hastalıkları riskine sokabilir.
UVA ve UVB’nin Gözlere Zararlı Etkileri Nelerdir?
Katarakt
Katarakt, gözdeki merceğin bulanıklaşmasıdır. Mercek, gelen ışık ışınlarını büker ve bunları retinaya odaklar. Lensler, ışığı herhangi bir saçılma ve kayıp olmadan iletebilmek için şeffaf olmalıdır. Ayrıca 30 yaşından sonra yavaş yavaş bulanıklaşır ve 60’lı ve 70’li yaşlarınızda, bulanıklık göze giren ışığın miktarını azaltır ve gelen ışığı dağıtır. Bu nedenle kataraktı olan kişilerde görme de bulanıklaşır. Yaşlanma, kataraktın en yaygın nedenidir ancak UVB katarakt oluşumunu daha da hızlandırır. UVB’ye uzun süre maruz kalan kişilerde, genellikle doğrudan güneş ışığına maruz kalan kısımlarda lens opasiteleri gelişir. Uygun UV koruması ile katarakt oluşumunun yaklaşık %5 oranında azaltılabileceği tahmin edilmektedir.
Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu
Yüksek düzeyde güneş ışığına maruz kalmak, merkezi görme kaybına yol açabilen bir göz hastalığı olan yaşa bağlı makula dejenerasyonu riskini neredeyse üç kat artırabilir.
Kanserler
Bazal hücreli karsinom ve skuamöz hücreli karsinom gibi göz kapağı tümörlerinin yanı sıra uvea melanomu gibi göz içi tümörleri daha fazla UV maruziyeti ile ilişkilidir.
Kornea ve Konjonktiva Hasarı
Temel olarak, gözün önündeki hücrelerde ağrılı bir güneş yanığı oluşmasıdır. Birçok fotokeratit (kornea hasarı) ve fotokonjonktivit (gözü kaplayan ince doku tabakasının zarar görmesi) vakalarında, bir hafta boyunca güneşten tamamen kaçınırsanız, bu göz yaralanmaları genellikle kendi kendine iyileşir. Uygun güneş gözlükleri ile gözünüze güneşe bağlı zarar verme riskini azaltabilirsiniz.
Fotokimyasal Yanıklar Kör Edebilir
Doğrudan güneşe bakmak, bir saniyeden daha kısa sürede retinanızda fotokimyasal hasara neden olabilir ve kör olabilirsiniz. Peki, fotokimyasal yanık ne demek? UV’ye maruz kalma, retinada serbest radikaller olarak adlandırılan kimyasallar üretebilir ve bu kimyasallar daha sonra retinadaki ışığı algılayan reseptörleri yok edebilir.
Güneş Gözlüğü Göze İyi Gelir Mi?
Lensler UV’yi bloke ediyorsa ve doğru şekilde takılmışsa (çerçevenin burun köprüsü yüzünüze değecek şekilde) güneş gözlükleri sağlığınız için iyidir. Gözler UV ışınlarının hepsini olmasa da çoğunu filtreler. UV hasarını sınırlayan herhangi bir şey hasar riskini azaltabilir. Güneş gözlükleri gözlerinizi ve göz çevresindeki cildi koruyabilir.
Güneş Gözlüğü Takmak Gözlerinize Zarar Verir Mi?
Güneş gözlükleri yanlış kullanıldığında veya UV’yi engellemediğinde gözleriniz için zararlı olabilir. Gözler ortam ışığına uyum sağlar ve ışık loş olduğunda veya koyu renkli güneş gözlüğü taktığınızda gözbebekleri genişler. Bu, UV’nin göze erişmesi için daha büyük bir alan yaratır. Özetle lensler renkliyse ve UV’yi engellemiyorsa, gözünüz zarar görebilir.
Gözleriniz için En İyi Güneş Gözlüğü Nedir?
Gözlüğünüzü öne doğru çekerek çerçeveler ve gözler arasında boşluk yaratırsanız ve göz çevrenizi tamamen kapatmazsanız, Güneş’in UV ışınlarına maruz kalırsınız.
- Pahalı camlar daha iyi UV korumasını garanti etmez.
- Daha büyük çerçeveler daha fazla koruma sağlayabilir, ancak daha büyük çerçeveler giyen insanlar, gözlerinin çok fazla kapalı olduğunu düşündükleri için genellikle gözlükleri burunlarından aşağı kaydırırlar.
- Küçük güneş gözlükleri bir halk sağlığı tehlikesidir. John Lennon gözlüğü gayet küçüktür.
- Sarılmış şekiller en iyisidir. UV’nin yaklaşık %20’si göze yandan gelen yansıtıcı ışıktan girer: Özellikle daha koyu tonlarda, etrafı saran tasarımlar veya yan siperler önerilir.
- Yansıma önleyici kaplamalar, UV ışınlarının göze geri yansımasına neden olarak UV zararını artırabilir.
- Çok koyu güneş gözlüğü diye bir şey yoktur. Ancak koyu renkli camlar, iyi bir UV koruması sağlamazlarsa veya UV ışınları göze yanlardan ulaşırsa zararlı olabilir.
UV’nin %100’ünü emdiğini iddia eden tüm lensler aslında tüm UV dalga boylarını engelleyemez. Amerika Birleşik Devletleri’nde, ultraviyole ışınlarının aralığı 400nm’ye kadar çıksa bile, üreticilerin 380nm’ye kadar dalga boylarına sahip ultraviyole ışınlarını emen lensleri %100 UV koruması adı altında satmalarına izin verilmektedir. Güneş gözlüklerinizin 400 nm’ye kadar tüm UV ışınlarını engelleyebildiğinden emin olun. Bu, gözleri yetişkinlere göre daha hassas olan çocuklar için daha da önemli bir konu haline geliyor.
Kontakt Lensler UV Koruması Sağlar Mı?
Ultraviyole emici yumuşak kontakt lensler, UV’nin göze zararlı etkilerine karşı tam koruma sağlayamaz. Ancak, kontaktların iyi oturması ve yeterli çapta olması durumunda, özellikle yansıyan UV ışınlarının göze girmesini engellemede UV engelleyici camların sağladığı korumayı sağlayabilirler.
Polarize Güneş Gözlüğü
UV koruması ve polarizasyon aynı şey değildir. Polarizasyon parlamayı hafifletebilir. Parlama, su veya yol gibi yüzeylerden gelen bir yansımadır. Polarize lens, ışığı yalnızca belirli dalga hatlarına izin vererek, parlamaya neden olan saçılmayı azaltarak filtreler. Polarizasyon, UV korumasına ek olarak ihtiyacınız olabilecek bir şeydir ancak UV’nin yerine geçemez.
Kaynak: Columbia University, New York



























