Showrooming Nedir?

Bir mağazaya girdiğinizde ürünleri denedikten sonra istediğiniz ürünü online bir alışveriş sitesinden sipariş ettiniz mi? Cevabınız evetse showroomig yapmış bir tüketicisiniz.

Showrooming, tüketicilerin fiziki mağazaya gelip, ürünü incelemesinin ardından daha uygun fiyata bulma ve ürünü taşıma derdinden kurtarma amacıyla internetten satın alması anlamına geliyor. Tüm dünyada giderek yaygınlaşan bu davranış 2008 ekonomik krizinden sonra ortaya çıktı. Krizden sonra tüketicilerin fiyat hassasiyeti ve araştırmacılığı arttı. Artık insanlar basic t-shirte TL’ler dökmek istemiyor; mağazada beğendiği t-shirt fiyatına internetten kaç t-shirt alabileceğini hesap ediyor. Bir tarafta mutlu bir tüketici kitlesi oluşurken bir kitle var ki bu durumdan mustarip : Mağazalı perakendeciler. Gelin popülaritesi her geçen gün artan showroominge farklı pencerelerden bakalım.

Dünyada başını Amazon’un çektiği, ülkemizde Hepsiburada, Gittigidiyor, Markafoni, N11 gibi online alışveriş siteleri birçok ürünü mağaza fiyatından daha ucuza müşteriye sunuyor. Daha ucuza sunmakla kalmayıp belirli fiyat sonrasına ücretsiz kargo hizmeti verilmesi, üstüne bir de kargodan tüketiciyi gülümseten promosyonlar çıkınca tüketicinin keyfine diyecek yok. Bilgisayarın yerini akıllı telefon ve tabletlerin almasıyla ise E-TİCARET yerini M-TİCARET e bıraktı. Erişebilirlik hızlandı, cüzdandan çıkan paralar azaldı evet ; ama mağazalı perakendeciler durumdan hayli rahatsız. Öyle ki bu durumu kendilerine yöneltilmiş bir silah olarak gördüklerini söyleyenler var. 2011’de Wall Street Journal’da yer alan bir köşe yazısında ABD’de kitap evi sahipleriyle yapılan bir söyleşide şu satırlara yer verildi: “Müşterilerimiz kitapları mağazamızda inceledikten sonra indirimli online sitelerden satın almaya başladı.”  
Bu haberden sonra bazı yazarlar showroomingin yerel kitapçıların sonu olacağını belirtti ve sorumlusu olarak AMAZON’u gösterdi. Çünkü Amazon FİYAT KARŞILAŞTIRMA APLİKASYONU’nu (COMPARE PRICES APPLICATION) akıllı telefon kullanıcılarıyla buluşturmuştu, müşteriler ürünün barkodunu taratarak anında fiyat karşılaştırması yapabilir hale gelmişti. Amazon’un bu hamlesine karşılık Best Buy ve Target mağazalarında Amazon Kindle’ın satışını durduklarını açıkladı. Hatta Best Buy bir adım ileri giderek fiyat karşılaştırma aplikasyonunu an be an takip etti, daha düşük fiyat stratejisi uyguladı fakat showroomingin yapılmasını engelleyemedi.

Tüketici gözünden bakarsak mutlu bir profilin oluştuğunu söyleyebiliriz. Çünkü ürünü mağazada deneyip kendine uyan bedeni bulup showroomingle uygun fiyata satın alınca ekonomik fayda sağladı. Yani ürüne dokunarak deneyerek hem İÇİNE SİNEN bir alışveriş yapmış oluyor hem de EKONOMİK FAYDA sağlıyor. Kısacası halinden memnun ve mutlu.

Mağaza çalışanı penceresinden baktığımızda motivasyonu düşmüş çalışanlarla karşılaşıyoruz çünkü müşteriye yardım eden, zaman ayıran çalışan showroomigle satış yapamıyor ve harcadığı zamanı ‘boşa geçmiş’ olarak görüyor.

Etik ne diyor?

Showroomingin en kıyıda köşede kalmış penceresi ise etiksel boyutu. Depo kuran, kira ödeyen, çalışan istihdam eden perakendeciler showroomigi etik bulmuyor bazı sivil toplum kurumları da aynı fikirde. Özellikle showroomigin ortaya çıktığı ülke olan ABD’de Amazon’un vergiyi satışlara dahil etmemesi ve eyaletlerden farklı vergiler talep etmesi epey tepki topladı. Sivil toplum kurumlarına göre tüketiciler yerel mağazaları tercih etmeli, ödedikleri verginin hizmet olarak dönmesine katkıda bulunmalı.

Ne yapmalı ?
Görüldüğü gibi showrooming farklı pencerelerden bakıldığında başka başka anlamlar ifade eden bir davranış. Mağazaların ürünü olması gerekenden fazla kar yükleyerek satışa sunduğunu düşünen müşterilerini geri kazanmak isteyen perakendeciler bu aşamada doğru stratejiler belirleyerek showroomingi azaltabilir. Bu strateji birim satış karını azaltarak total karı artırmak, müşteri güvenini SÜRDÜRÜLEBİLİR hale getirmek olabilir. Kanımca en güçlü alternatif ise her perakende markasının kendi showroomingini oluşturması. Yani mağazada ürünle müşteriyi buluşturup online ortamda satış yapması. Bu durumu yaratabilen markalar elbette ki kendi arasında(ve arasında olmayanlarla) rekabet etmeye devam edecekler ama  rekabetin sıfıra indirgenemeyeceği bu sektörde işlerin etikleşmesini sağlayacaklardır.