Salgınlardan Nasıl Korunabiliriz?

Grip mevsimi bir kez daha geldi. Son birkaç yılda hem grip hem de COVID-19 virüslerinden nasıl korunabileceğiniz ve belirtilerinizin mevsimsel alerjilerden mi yoksa farklı bir virüsten mi kaynaklandığını nasıl anlayacağımız konusunda birçok soru işareti mevcut. UChicago Tıbbı bulaşıcı hastalıklar uzmanları kafa karışıklığına sebep olabilecek soruları cevaplandırdı.

Aşağıda Chicago Tıp Üniversitesi profesörü ve pediatrik enfeksiyon kontrolü tıbbi direktör yardımcısı Allison Bartlett’e sorulan soruları ve cevaplarını sizler için derledik:

COVID-19 veya grip bu sene insanlar için daha büyük bir risk oluşturabilir mi? 

Her iki virüs de sizi çok hasta edebilir veya ölüme yol açabilir; bu nedenle aşı olmanız ve hasta olduğunuzda başkalarıyla yakın temastan kaçınmanız önemlidir. Kesinlikle her enfeksiyonun ciddi komplikasyonları açısından daha fazla risk altında olan popülasyonlar vardır. Yaşlı yetişkinlerin ve altta yatan kronik sağlık sorunları olan kişilerin COVID-19’a karşı ciddi şekilde hastalanma olasılıkları çok daha yüksek görünüyor. Çocuklarda, özellikle de 1 yaşın altındaki bebeklerde ve hamile kadınların ciddi grip enfeksiyonlarına yakalanma olasılığı daha yüksektir.

COVID-19’a sahip olmak size grip gibi solunum yolu virüslerine karşı herhangi bir antikor veriyor mu? 

Ne yazık ki değil. Bir virüse sahip olmak sizi diğerinden koruyamaz.

Grip, COVID-19, mevsimsel alerjiniz veya farklı bir virüse sahip olup olmadığınızı nasıl anlarsınız? 

Ne tür bir solunum yolu virüsüne sahip olduğunuzu anlamanın en iyi yolu test yaptırmaktır. Semptomları birbirinden ayırmak neredeyse imkansız olabilir. Özellikle COVID-19 ile grip gösterdikleri semptomlar açısından ayırt edilebilmesi çok zordur. Ancak, COVİD-19’lu bazı kişilerin tat ve koku alma duyularını kaybetmesi dikkate değer bir istisnadır. İnsanların bu iki virüsten birine semptom göstermeden sahip olabileceğini ve birini diğerinden kendi başınıza ayırmanın temelde imkansız olduğunu da ekleyin.

Test, semptomlarınız için en iyi tedaviyi ve işten veya okuldan ne kadar süre evde kalmanız gerektiğini belirler. İyi haber şu ki, koronavirüs testleri yapan birçok sağlık hizmeti sağlayıcısı aynı anda size grip testi de yapabilecektir. Solunum yolu semptomlarına neden olabilecek başka birçok virüs vardır. Bu nedenle, COVID ve grip testiniz negatif olsa bile iyi bir solunum hijyeni uygulamalısınız: kolunuza veya peçeteye öksürün, kullandıktan sonra kağıt mendilleri atın, ellerinizi sık sık yıkayın.

COVID-19 ve gribe yakalanmamak için hangi adımları atabilirsiniz? 

Kendimizi koronavirüsten korumak için attığımız adımların çoğu, gripten korunmak için yapmamız gerekenlerle aynı. Kendinizi ve çevrenizdekileri her iki virüsten de korumak için yapabileceğiniz en önemli şey, COVID-19 ve grip aşılarınızı güncel tutmaktır.

Bu sezon zaten grip olmuş olsanız bile grip aşısı olmalısınız. Aşı, virüsün dört farklı türüne karşı koruma sağlıyor ve bu sezonun ilerleyen dönemlerinde en az bir türün (Grip B) daha dolaşımda olmasını bekliyoruz.

Bu iyi alışkanlıkları uygulamak aynı zamanda sağlıklı kalmanın da harika bir yoludur:

  • Kendinizi hasta hissediyorsanız başkalarıyla mesafenizi koruyun ve COVID-19 veya grip hastası olabilecek kişilerle yakın temastan kaçının.
  • Virüsün yayılmasını önlemek için ellerinizi sık sık yıkayın.
  • Hapşırırken ağzınızı kapatın ve gözlerinizi, ağzınızı ve burnunuzu ovuşturmaktan kaçının.

Grip aşısı beni koronavirüse karşı korur mu? 

Grip aşısı, insanların gripten hastalanmasını önlemeye yardımcı olabilir ancak Covid-19’a karşı spesifik bir koruma sağlamaz. Ve Covid-19 aşısı tek başına gribe yakalanmanızı engellemez. Maksimum koruma için her iki aşıyı da yaptırmanız önemle tavsiye edilir.

Tamiflu veya grip aşısı Covid-19’u tedavi edebilir mi? 

Tamiflu veya grip aşısı, COVID-19 semptomlarını doğrudan tedavi etmeyecek veya azaltmayacaktır. Ancak gribe ve COVID-19’a karşı aşı yaptırabilirsiniz. Bu, enfeksiyonu önlemeye ve şiddetini azaltmaya yardımcı olacaktır. Grip hastalığına yakalanırsanız veya gribe maruz kalırsanız hastalanmayı önlemek için oseltamivir (Tamiflu) gibi antiviral ilaçlar alabilirsiniz.

COVID-19 tedavi seçenekleri mevcuttur ve belirtilerinizin şiddetine ve sağlık geçmişinize bağlı olarak değişiklik gösterir. Antiviral tedaviler virüsün yayılmasını önlemeye ve ciddi hastalıklardan kaçınmaya yardımcı olabilir.

Grip veya COVİD-19 semptomları geliştirirseniz ne yapmalısınız? 

Herhangi bir semptomunuz varsa evde kalın, diğer insanlardan uzak durun ve başkalarına yayılmasını önlemek için kendinizi izole etmeye çalışın. Belirtilerinizin başlamasından sonraki 48 saat içinde test yaptırmaya çalışın. Gripse, sağlık uzmanınız belirtilerinizin daha hızlı iyileşmesine yardımcı olmak için ilaç yazabilir. Eğer konu COVID-19 ise sağlık uzmanınız yukarıda belirtilen tedavi seçeneklerinden birini önerebilir.

Zatürre aşısı beni gribe veya Covid-19’a karşı korur mu? 

Zatürre aşısı, bakteriyel pnömoniye neden olabilecek çeşitli bakterilere karşı korunmaya yardımcı olur. Zatürre aşısı gribi veya Covid-19’u önlemez ancak sonrasında oluşabilecek komplikasyonları önlemeye yardımcı olabilir.

Grip veya COVID-19’a karşı korunmak için bağışıklık sistemimi güçlendirebilir miyim? 

Bağışıklık sistemlerimizin bizi grip veya korona virüsüne yakalanmaktan korumasına yardımcı olmak için yapabileceğimiz şeylerin bir listesi olsaydı keşke. Ancak bağışıklığı güçlendiren sihirli bir ilaç yok; yalnızca aşı var. Bunun yerine sağlıklı, çeşitli beslenmeye ve yeterince uyumaya odaklanın. Ayrıca herhangi bir kronik tıbbi durumunuzun kontrol altında olduğundan emin olun.

Hastalığa maruz kaldıktan sonra korunmak adına bir şey yapabilir miyim?  

COVİD-19’a maruz kaldıktan sonra kimin hastalanacağını değiştirmek için yapabileceğimiz pek bir şey yok. Gribe maruz kaldıysanız, doktorunuz size maruziyetten sonraki 48 saat içinde Relenza (zanamivir), Tamiflu (oseltamivir) ve Rapivab (peramivir) gibi bazı ilaçlar verebilir. Ancak yapabileceğiniz en iyi şey maruziyetten kaçınmaya odaklanmaktır.

Yetişkinler için yeni RSV aşıları mevcut mu? 

2023’te nihayet bebekleri ve sevdiklerini virüs mevsiminde RSV’den korumanın yolları var. Nirsevimab, 0 ila 8 aylık bebeklere anında koruma sağlayan ve RSV ile ilişkili hastaneye kaldırılma riskini önemli ölçüde azaltan, yeni onaylanmış, tek seferlik bir enjeksiyondur. RSV sezonunda Comer Çocuk ve Ingalls Anıtı’nda doğan tüm bebeklere bu enjeksiyon sunulacak. RSV sezonunun başlangıcında 8 aydan küçük bebeklere çocuk doktorlarından nirsevimab verilebilir.

UChicago Medicine ayrıca uygun yetişkinlere yeni onaylanmış iki RSV aşısı sunuyor. Abrysvo olarak bilinen bir aşı, hamile bireylere 32. ve 36. haftalar arasında uygulanabilmektedir. 60 yaşın üzerindeki UChicago Medicine hastalarına Arexvy olarak bilinen bir RSV aşısı da yapılabilir. Bu yetişkinlere yönelik aşılar, doktor muayenesi sırasında yapılabilir ve her ikisi de şiddetli RSV semptomları açısından en yüksek risk altında olan kişiler için temel koruma sağlar.

Kaynak: news.uchicago.edu

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here