Faktoring Nedir?

Türkiye’de 1980’li yılların sonlarına doğru yaygınlaşan faktoring, bir finansman hizmetidir. Öncelikle tanımını yaparak başlayalım. Firmaların mal satışı veya hizmet arzından doğan vadeli yurt içi veya yurt dışı alacaklarını factor adı verilen finansal kuruluşlara devrederek kısa vadeli fon sağladıkları özel bir finansman tekniğidir. Factoring sözleşmeleri satıcı, alıcı ve factor arasında imzalanmakta olup; iç ve dış piyasa satışlarından doğan alacakların tahsil edilmesi, yönetilmesi, satıcıya vadesinden önce peşin ödeme yapılması ve tahsilat garantisi sağlama gibi hizmetler sunar. Faktoring işlemleri, BDDK tarafından 26315 sayılı Gazete’ de yayınlanmış olan “Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre, faaliyet göstermesine izin verilmiş olan firmalar tarafından yürütülmektedir.

Günümüzde işletmeler neden bu faktoring şirketlerine ihtiyaç duyuyor diye merak ediyorsanız, onu da şöyle açıklayalım: Büyük ölçekli firmalar finansman konusundaki sorunlarını kolaylıkla çözebilme olanağına sahipken, bu durum küçük ve orta ölçekli işletmeler için sorun yaratabilmektedir. Bu noktada factoring şirketleri devreye giriyor. Faktoring firması, temlik edilen tutarın sözleşmede belirtilen yüzdesi kadarını düştükten sonra alacaklı firmaya gönderir -bu tutar genellikle alacak toplamının en çok %80‘i tutarındadır.- Böylece alacaklı firmanın likidite sıkıntısı giderilmiş olur. Faturanın vadesi dolduğunda borçlu firma, fatura tutarını faktoring firmasına öder. Riski üstlenmesinin bir gerekliliği sonucu yüksek faiz, komisyon ve ücretler alabilecek olan factoring şirketlerine, kısa vadeli ve zorunlu finansman ihtiyaçlarında başvurmak daha mantıklı olacaktır.

Ülkemizde halk dilinde bazen yasal çek senet mafyası, resmi tefecilik şeklinde tanımlanan faktoring aslında gerçek bir finansal çözümdür. Şirketler vadeli satışlarından olan alacaklarına kavuşmak için vade sonunu beklemek yerine faktoring şirketlerini kullanarak alacaklarını nakde dönüştürüp, ham maddenin peşin alınmasını ve üretim aksamasından oluşacak maliyetlerinin azalmasını sağlar. Bu da üretim verimliliğini ve karlılığını arttırır. Olumsuz tarafına değinmemiz gerekirse faktor kuruluşların sağladığı hızlı fon, bankacılık sisteminin sağlayacağı fondan daha yüksek maliyetli olabilecektir. Özetlememiz gerekirse, tahsili garanti görülen alacakları için şirketler faktoring şirketlerinden kaçınmalı, riskli gördükleri alacakları için faktoring şirketlerine başvurmalıdır. Factoring bir ticari işletme için devamlı surette başvurulabilecek bir finansman yöntemi değildir ve olmamalıdır.