Blockchain Neden Düşündüğünüzden Daha Önemli?

2008 global ekonomik krizin hemen ardından şaşırtıcı bir doküman ortaya çıktı. Bu dokümanı çıkaran kişi veya kişiler kendilerine Satoshi Nakamoto adını verdiler ve bu dokümanda eşler arası (Peer to Peer) yeni bir finansal ağın tanıtımını yaptılar ve bu yeni ağ, Bitcoin adı verilen kripto paraların işlemlerinin yapılmasında kullanılacaktı. Bu açıklama, ekonomik dengeleri kontrol eden merkezi bir güçten bıkmış olan insanların dualarının Kabul edildiği andı.

Bu Teknolojinin Altyapısı

Bu teknolojinin alt yapısı, sistemi çalıştıran ve güç veren sistemin adı ise Blockchain. Bu yazıda Blockchain teknolojisinin farklı sektörlerde nasıl kullanılacağına ve hayatımızı nasıl değiştireceğine yer vereceğim.

Blockchain Nedir?

Tanımı her ne kadar zor olsa da basit bir cümle ile özetlenebilir. ‘’Blockchain is a continuously updated record of who holds what’’ çevirdiğimiz zaman bunu ‘’Blockchain, sürekli kimin ne tuttuğunun güncellediği’’ bir defter olarak düşünebiliriz.  Maddeler şeklinde kayıt edilen transferler, aralarında bağ olan bloklara ayrılık ve sonrasında şifrelenir.

Güvenliğinden Nasıl Emin Olabiliriz?

Şuanda kullandığımız sisteme Centralized sistem diyebiliriz. Bir banka veya kuruluş tüm işlemleri denetimi altında gerçekleştiriyor. Blockchain sistemi ise distributed sistemi ortaya koyuyor. Kontrol altına alan, komisyon alan, kendi kafasına göre karar alan veya siyasal baskılar altında ezilen bir merkezi sistem olmadan şeffaf bir şekilde işlemlerin gerçekleştirildiği mecra.

Bu kayıtlar sınıflandırıldıktan sonra dağıtılır ve buna ‘’dağıtılmış büyük defter’’ (Distributed Ledger) adı veriliyor. Bu kayıtlar bir merkeze bağlı değil ve isteyen herkes görebildiği için kayıtlarda sahtecilik veya oynama yapılmasının imkanı yoktur. Herhangi bir blok ile oynanmaya çalışıldığı zaman tüm sistem ile birlikte tüm kullanıcıların bundan haberi olur.

Blockchain Tam Olarak Nedir?

Blockchain, sosyolojik bakış açısında tamamen Bitcoin ve diğer kripto paralar ile özdeşleştirilmiş durumda ve maalesef ki Blockchain’i insanlar şu ana kadar devlete karşı insanlara ait bir şey olarak düşünüyordu fakat yakın bir gelecekte bunun heyecan verici değişimini göreceğiz.

Blockchain şuanda internetin önümüzdeki evresi olarak tanımlanıyor. Fakat ben, bunun internetin gelecek jenerasyonu olduğunu düşünüyorum çünkü her sektör, her pazar, her iş için bir gelecek vaat ediyor.

İnternet Nedir?

İnterneti bir bilgi ağı olarak tanımlayabiliriz. Bir bilgiyi kopyalayıp dağıtma prensibi üzerine kurulu bir sistem. Video, mail, data.. Hepsinin birer kopyasını görüyoruz. Örnek olarak bir videoyu verelim. Bir video izliyorsanız orijinalinin dijital bir kopyasını izliyorsunuzdur.

İnternetin Çözemediği Sorun

Üst paragrafta belirttiğim üzere, gördüğümüz her şey orijinalinin bir dijital kopyası. Peki senetlere gelirsek? Para, veya somut bir değeri olan herhangi bir şey. Buna örnek olarak birçok şey verebiliriz, senetler, oy, dijital kimlik ve daha birçok şey. Önemini anlamanız için ufak bir örnek verebilirim. Diyelim ki birine 5,000 TL göndereceksiniz. Bunun kopyasını göndermek istemezsiniz, elinizde olanı göndermeniz gerekir çünkü o parayı gönderdikten sonra elinizde kalmaması gerekir. Cryptographer’lara göre bu Double Spending olarak nitelendiriliyor. Basitçe özetleyecek olursak, sadece kendine özgü bir adet bulunması gereken şeyin bir adette dijital kopyası olması.

Sorun Çözüldü Aslında

Blockchain’in kriptografik elementi işte tam olarak bu sorunu çözdü. Tarihte ilk defa gerçek değeri olan bir internet evresi kurabileceğiz. Artık gördüğümüz, aldığımız gerçeğinin bir dijital kopyası olmak yerine kendisi olacak ve işte bu nedenden ötürü blockchain çok büyük bir gelişim olarak nitelendiriliyor.

FITS Modeli

  • F, Fraud. Sahtecilik. Eğer sahtecilik tarihi bulunan bir pazardaysanız, finans sektörü gibi, blockchain bu sorunları engellemek için kullanılabilir. Bu nedenden ötürü Uluslararası Finans’ta kullanılmaya başlandı.
  • I, Intermediaries. Aracılar. Eğer aracıların çok fazla bulunduğu bir sektördeyseniz ve eğer önemli bir değer katmadıkları halde gereğinden fazla komisyon alıyorlarsa, blockchain sayesinde aracıları tamamen kaldırabilirsiniz. Bir havale işlemi ortalama 2 gün sürebilirken aracılar kalktığı zaman blockchain sayesinde 15 dakika içinde gerçekleşebiliyor.
  • T, Throughput. Saniyede gerçekleşen işlem sayısı. Bitcoin bir saniyede 10 işlem yapabilirken MasterCard ve Visa 80,000 işlem yapabiliyor. Blockchain sistemi şuanda diğer sistemlere göre saniyede gerçekleştirebildiği işlem sayısında oldukça geride fakat nasıl daha fazla işlem yapılabilir konusu araştırılıyor. New South Wales Üniversitesinden Vincent Grimaldi bu konu hakkında bir ilerleme gerçekleştirdi. ‘’Decentralized Computing’’ sistemini geliştirerek 100 laptop ile saniyede 4,000 işlem gerçekleştirmeyi başardı.
  • S, Stable Data. Blockchain işlemleri için değişkenlik gösteren bir sistem olmaması gerekir.

Blockchain Şu anda Nerelerde Kullanılıyor?

  • İsveç’te şuanda tapu işlemleri için blockchain çalışmaları gerçekleşiyor.
  • Blood Dimond’ların önlenmesi için kullanılabilir. Blood Dimond, savaş alanlarında çıkartılan ve savaşı finanse etmek için kullanılan elmaslardır.
  • Nazdaq Borsası (Nasdaq Stock Exhange) yakında senetleri takip etmek için Blockchain kullanmaya başlayacaktır.
  • The Bank of England bir açıklamasında Blockchain’in ileride finans sektörü üzerinde birçok büyük inovasyonu olacağından bahsetti.
  • HSBC, Credit Swiss ve Barclays’ın içinde bulunduğu 6 banka işlemleri daha hızlı gerçekleştirmek için tek bir kripto birim yapmayı düşünüyor.
  • Microsoft bile bu işin içine girerek Ethereum Blockchain sistemini kullanarak bir framework geliştirmekte olduklarını açıkladı.
  • Steemit ve DTube gibi siteler ise blockchain sistemi üzerine kuruldu. Sitede içerik üreten kullanıcılar Kripto Paralar ile ödenebilecek.

Decentralized Autonomous Organizatoin (DAO)

Blockchain teknolojisi sayesinde artık devasa şirketleri tamamen otomasyon üzerine kurmak mümkün. Blockchain’den önce yolu yarılamıştık. Örnek olarak YouTube’u verebiliriz. Merkezi bir yönetim ile birlikte merkezden bağımsız ve içerik üreten bir kullanıcı kitlesine sahip bir mecra. Bir DAO’da ise merkezi sistem yerine bir bilgisayar ağı kuralları takip eder ve kullanıcıların talepleri üzerine yeni kurallar üretilebilir, mevcut kurallar değiştirilebilir. Bunun şuanda görünürde sadece bir sorunu var buda hukuksal çerçeve etrafında nasıl ve hangi kurallara tabi tutulacağı.

DAO’nun Bulunduğu Dünyadan Bir Örnek

Diyelim ki blockchain hepimizin günlük hayatına girmiş bulunmakta ve üzerine kurulu birçok sistem var. Böyle bir zamanda 2. El Tesla Model 3 almak istiyorsunuz. Araba satan bir garaja veya satan kişinin kendisine gidersiniz. Bir çok pazarlık evresi, arabanın kaza hasar raporları, ve birçok imza sonra sorun tam çözüldü darken ödeme kısmı başlar. Toplam sürenin birkaç günü rahatlıkla bulabileceği bir evre. Blockchain ile bu siparişi anında verebilirsiniz. Araba zaten Blockchain sistemi üzerinde olacağından ötürü zaten detaylarını biliyor olacaksınızdır. Dijital hesabınızdan para transfer edildikten sonra tonlarca evrak ile uğraşmak yerine araba direkt sizin dijital kimliğinize eklenecektir. Sistem herkese açık olduğundan ötürü o arabayı kimin kime sattığı herkes tarafından görülecektir.

Problemleri

Böyle bir sistemin birlikte getireceği problemler tabi ki de olacaktır. Sahte evraklar tüm sistemi kilitleyebilir. Kod’da bulunan herhangi bir sorun milyonlarca insan için sorun ortaya çıkartabilir. Fakat bence en önemlisi gizlilik hakkı. Şahsen, birçok insanın böyle bir sistem üzerinde her varlıklarının görülmesini isteyeceğini düşünmüyorum.

Blockchain şuanda hangi evrede?

Blockchain 2017 = Internet 1992

Bence Blockchain’in şuanda ki evresi internetin Clinton tarafından 1992’de açıklandığı zaman ki seviyede. İnternet sadece AR-GE çalışmaları, devlet birimleri ve ordulara açıktı. 1992 yılında kimse Google, Facebook, Amazon gibi şirketlerin oluşacağını tahmin edemezdi.

Tüm bu şirketler internet gibi yeni bir teknolojiyi değerlendirmiş ve zaman içerisinde tüm dünyayı etkilemekle kalmayıp temel prensipleri değiştirecek şekilde işleyen sistemler ortaya çıkarmıştır.

Eminim ki kısa bir süre içinde internetin bu evresi hepimizin hayatında mutlaka değişikliklere sebep olacaktır.

Yapay Zeka vs Blockchain

Herkes yapay zekaya odaklanmış bir dönemdeyken Blockchain’in gelişimi maalesef çoğumuzun dikkatini çekmiyor. Bunun sebebi ise insanlar yapay zeka kadar benimsemiyor. Bununla birlikte konsepti idrak etmenin o kadar da kolay olmadığını var saydığımız zaman çok da şaşırmamak gerekiyor. Fakat sessizce yaklaşan yeni bir internet çağı olduğunu anlamamız gerekiyor artık.

Şahsen ben, Blockchain ile Yapay Zekanın birleştirilmesi sonucunda gelecekte şu anda hayal edemediğimiz şeylerin olacağı kanaatindeyim.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here