Son zamanlarda resesyon endişesi daha da artarken, piyasalarda aşağı yönlü baskı da hız kazandı. Son olarak Fed Başkanı Jerome Powell’ın enflasyon konusunda yanıldıklarını ve resesyonun güçlü bir olasılık olduğunu açıklamasıyla sıkıntılı günler yakında.
Fed’in şimdiye kadar yaptıklarını/yapacaklarını düşündüğümüzde, kanımca resesyonun bir olasılık değil, içine girdiğimiz bir süreç olduğunu düşünüyorum. Bunun artık yalnızca resmi olarak duyurulması kaldı.
Covid-19 ve sonrası
Konuyu en baştan özetlemek gerekirse, Çin’den yayılan Covid-19 virüsüyle beraber dünya ekonomileri derinden etkilenmiş, virüse bağlı olarak kapanmalarla birlikte işsizlik hızla artmıştı. Fed önlem olarak faiz oranlarında düşüşe gitmiş ve QE programını duyurmuştu.
Geçen iki senenin ardından ise Fed, artan enflasyon ile beraber sıkılaşmaya gideceğini söylemiş ve faiz artırımına başlayacağını açıklamıştı. Tabi bu iki senelik dönemin ardından en büyük problemlerden biri olarak karşısına enflasyon çıktı. Geçen sene Powell’ın “enflasyon değil, geçici fiyat artışı” söylemleri boşa çıkarken, ABD ekonomisi ve buna bağlı olarak dünya ekonomileri de sancılı bir sürece sürüklendi.
Şunu belirtmem gerekiyor ki, enflasyonun geçici olduğuna yönelik söylemler anaakım iktisat çevreleri tarafından süreklenirken, geldiğimiz yer derin bir ekonomik bunalımın kapısını açtı. Ki son açıklamasıyla da Powell bunu itiraf etti.
Şimdi ne olacak
Geldiğimiz şu yerde resesyon bir ihtimal olmaktan çıkmışken, olayın seyrini hızlandıracak gelişmeler para-kredi-borç piyasalarında yaşanacaktır. Fed’in faiz artırımlarıyla beraber bu piyasalardaki olumsuz seyir, borçlanma maliyetleri artan ve krediye ulaşmakta zorluk yaşayan şirketler için iflas riskini hızlandıracaktır.
İflasların yanı sıra işsizlikte artış, geniş halk kesimlerini derinden etkilerken, bu sadece ABD için değil, dünyanın geri kalan ülkeleri ve özellikle çevre ülkeler için de büyük bir sınav olacak.
Son açıklanan PMI verilerine baktığımızda, ABD’de ekonomik aktiviteye dair seyir de kötüleşti. Bu elbette sadece bir gösterge, ancak Powell’ın son açıklamalarıyla beraber düşünüldüğünde, durumun daha da kötüleşeceğine dair sinyaller gelmeye devam ediyor.
Fed’in mücadelesi, enflasyon ve son
Enflasyonla mücadelede faizleri yükseltip, QT’ye gitmek bir yol. Ancak bunu yaparken, nelerden feragat ettiğiniz de sizin sınıfsal pozisyonunuza dair bir işaret.
Fed şimdiye kadar yaptıkları/yapacaklarıyla geniş halk kesimleri üzerindeki baskıyı artırarak enflasyonu düşürmeye çalışacak. Tabi bu yapılırken, işsizlikteki artışın yanı sıra gelir dağılımındaki bozulma da artışını sürdürecek.
Peki gelelim arz tarafına. Buradaki seyri, faiz ile durdurmak mümkün mü? Hayır. Peki çözüm? Belirsizlik…
