YATIRIM FONLARI
Neden yatırım yapmalıyız bundan bahsetmek istiyorum. Her zaman yatırım yapmayı çevremdekilere önermeden önce şu soruyu sorarım. Ortalama 40 yıl çalışıp 60-65 yaşında devlet emekliliğini beklemek mi? Yoksa 40 yaşına gelmeden küçük bir servetle kendini emekli ilan edip finansal özgür olarak hayallerinin peşinden gitmek mi? Çoğu insan gönlünden 2. seçeneği seçer ama 1.seçeneğin yolundan gider çünkü yatırım yapmak, disiplin ve sabır ister. Ne yazık ki birçoğumuz da bu yok. Bu yüzden garanti olan devlet emekliliğini bekler, risk almaktan kaçınır. Evet yatırım yapmak riskli iştir dişinizden tırnağınızdan artırdığınız tasarruflarınızı tamamını veya bir kısmını kaybetmeniz mümkün. Bu yüzden her alanda olduğu gibi yatırım dünyasında da rasyonel olmak ve riskleri olabildiğince düşürmek gerekir. Örneğin evde olabilecek yangınlar için evi sigortaladığımız gibi veya arabamızı herhangi bir kaza durumuna karşı sigortaladığımız gibi finansal özgür olabilmek için de tasarruflarımızı yatıracağımız yatırım araçlarını iyi tanımalıyız. Nedir bu finansal özgür olmak terimi eminim hayatınızda birçok kere duymuşsunuzdur. Düşünmenizi istiyorum işinizden istifa ettiniz veya işletmenizi sattınız birikimlerinizle kaç gün dayanabilirsiniz. Hiç mi? Eğer bu sayı sizi bir ay bile geçindirmeyecek kadar düşük ise çalışmaya mecbursunuz yeterince finansal olarak özgür değilsiniz. Dünyanın en zengin yatırımcılarından biri olan Warren Buffett’in 114 milyar dolar serveti var. Şimdi çalışmayı bırakıp her gün 1 milyon dolarlık harcama yapsa parası 114.000 gün sonra bitiyor. Bir yılı 365 gün olarak alırsak 312 yıl ediyor. İşte ben buna finansal özgürlük derim. Dünyanın en zenginleri listesinde Warren Buffett 6. sırada yer alıyor. Bu rakam listenin yukarılarına gittikçe tırmanıyor. İnsanların çok azı bu servetlere sahip oluyor ama biz de kendi küçük servetimizi oluşturabiliriz. Bunun yolu da tasarruf etmek ve yatırım yapmaktan geçiyor. Bu yazımı parasını gelecekteki olaylardan faydalanarak konumlandırmak isteyen fakat bilgi birikimi veyahut vakti olmadığı için ilgilenemeyenler adına büyük bir önemi olan alanında profesyonel kişilerin yönettiği yatırım fonlarını açıklamak için kullanacağım.
Yatırım Fonu Nedir?
Tasarruf sahibinin sermayesinin, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilen kurumların denetimi altında çeşitli para ve sermaye piyasası araçlarında değerlendirmek üzere profesyonel yöneticiler tarafından yönetilmesi esasına dayalı bir havuzda toplanmasıyla oluşturulan mal varlığı bütünüdür.
Yatırım Fonları’nın Avantajları Nelerdir?
Profesyonel Yönetim
Yatırım fonları, sürekli olarak piyasaları izleyen uzman profesyonel yöneticiler tarafından yönetilir. Yöneticiler de riskin minimum, getirinin maksimum olması ilkesi ile küçük birikimlerle temin edilemeyecek kazanç potansiyeli yüksek menkul kıymetlere yatırım yapar. Kupon, faiz ve temettü tahsili fon yönetimince yapılacağından yatırımcıları vade takibi, tahsil etme gibi zaman ve kaynak kullanımını gerektiren işlemlerden korur.
Risk Dağılımı
Yatırım fonları, fon portföyünü hazine bonosu, devlet tahvili, hisse senedi, repo gibi çeşitli yatırım araçlarından yararlanarak çeşitlendirir ve böylelikle yatırımcıları, tek bir yatırım aracının yaratacağı riskten korumuş olur.
Çeşitlilik
Yatırımcılar birikimlerini yatırım tercihlerine ve risk algısına göre çeşitli fonlara yatırım yapabilirler.
Nakde Çevirebilme
Yatırım fonları, portföydeki değer artışlarını portföy değerine günlük olarak yansıtır. İşlemiş getirisiyle birlikte yatırımcılar istediği vakit nakde çevirebilir.
Yatırım Fonu Türleri Nelerdir?
Portföyün ağırlıklı olarak hangi varlıklardan oluştuğunu fonun türü göstermektedir
Yatırım fonları, yüksek, orta ve düşük volatilite olmak üzere ikiye ayrılır.
Yüksek Volatilite Fonlar
- Hisse Senedi Şemsiye Fonu
- Kıymetli Madenler Şemsiye Fonu
- Katılım Şemsiye Fonu Türü’nde Fon Unvan Tipi “Altın” ve “Gümüş” ve “Kıymetli Madenler” olanlar
Orta ve Düşük Volatiliteli Fonlar
- Fon Sepeti Şemsiye Fonu
- Değişken Şemsiye Fonu
- Karma Şemsiye Fonu
- Katılım Şemsiye Fonu (Fon Unvan Tipi “Altın” “Gümüş” ve “Kıymetli Madenler” olanlar hariç)
- Borçlanma Araçları Şemsiye Fonu
- Para Piyasası Şemsiye Fonu
Bu fonlardan başka bir de nitelikli yatırımcıların yatırım yapabildiği ‘’Serbest Fonlar’’ vardır. Nakit mevduatları ve sahip olduğu sermaye piyasası araçlarının da dahil olduğu finansal varlıkların toplamı 1 milyon Türk Lirası tutarını aşan aldığı riskin sonuçlarını değerlendirebilecek düzeyde bilgi, tecrübe ve uzmanlığa sahip gerçek ve tüzel kişiler Sermaye Piyasası mevzuatına göre nitelikli yatırımcı olarak değerlendirilirler.
Tasarruf sahipleri için belirli risk düzeylerine sahip bu yatırım araçlarını şimdi tanıyalım.
Şemsiye Fon Nedir?
Tüm fonları kapsayan tek bir iç tüzük kapsamında katılma payları ihraç edilen yatırım fonudur.
Hisse Senedi Şemsiye Fon:
Fon portföyünün en az %80’ini borsada işlem gören ortaklık paylarına yatırır ve sermaye kazancı elde etmeyi hedefler.
Kıymetli Madenler Şemsiye Fon :
Fon portföyü en az %80’ini devamlı olarak, borsada işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler ile kıymetli madenlere dayalı sermaye piyasası araçlarına yatırır.
Karma Şemsiye Fonu
Fon portföyünün tamamı devamlı olarak sermaye piyasası araçlarının en az ikisinden oluşur ve her birinin değeri fon toplam değerinin 20%’sinden az olmayan fonlardır.
Değişken Şemsiye Fonu
Fon portföyü içerik sınırlanmaları bakımından yukarıdaki fon türlerinden herhangi birine girmeyen fonları kapsayan şemsiye fonlardır.
Fon Sepeti Şemsiye Fonu:
Fon sepeti fonu, diğer yatırım fonlarına portföyünde yer veren yatırım fonlarıdır. Fon portföyünün en az yüzde 80’i yatırım fonlarından oluşmalıdır. Ek olarak tek bir yatırım fonuna portföy büyüklüğünün yüzde 10’undan daha fazla yatırım yapamaz.
Borçlanma Araçları Şemsiye Fonu:
Fon portföyü en az %80’ini devamlı olarak, yerli ve/veya yabancı kamu veya özel sektör ya da iki borçlanma aracına da yatırılan fonları kapsar.
Para Piyasası Şemsiye Fonu:
Fon portföyünün tamamı vadesine en fazla 184 gün kalmış ve portföyünün günlük hesaplanan ağırlıklı ortalama vadesi maksimum 45 gün olan para ve sermaye piyasası araçlarından oluşan, fonları kapsar.
Katılım Şemsiye Fonu:
Fon portföyünün tamamı, kira sertifikaları, katılma hesapları, ortaklık payları, altın ve diğer kıymetli madenler olmak üzere bir de kurulca uygun görülen diğer alternatif faize dayalı olmayan para ve sermaye piyasası araçlarından oluşan fonları da kapsar. Katılım Şemsiye Fonu türünde Fon Unvan Tipi “Altın” ve “Gümüş” ve “Kıymetli Madenler” olanlar. “Yüksek Volatilite Fonlara” olmayanlar ise “Orta ve Düşük Volatiliteli Fonlara” girer.
Peki bu yazdığım yatırım fonlarını yatırımcı olarak risklerini kendi risk algımıza göre nasıl şekillendireceğiz?
18-40 yaş arasındaki yatırımcılar riske daha açık bundan dolayı benim tavsiyem ana paranızı şu şekilde bir varlık dağılımı ile dağıtmanız.
| Yüksek Volatiliteli Fonlar | Orta ve Düşük Volatiliteli Fonlar |
| Min. %50 | Max. %50 |
41-65 arasındaki yatırımcılar riske biraz daha tok bundan dolayı benim tavsiyem ana paranızı şu şekilde bir varlık dağılımı ile dağıtmanız.
| Yüksek Volatiliteli Fonlar | Orta ve Düşük Volatiliteli Fonlar |
| Max. %60 | Min.%40 |
65 ve üstü yatırımcılar riske tok ve ana paralarının büyük çoğunluğunu korumak istiyorlar bu yüzden benim tavsiyem ana paranızı şu şekilde bir varlık dağılımı ile dağıtmanız.
| Yüksek Volatiliteli Fonlar | Orta ve Düşük Volatiliteli Fonlar |
| Max. %10 | Min. %90 |
Ben bu şekilde yatırım fonlarını kısaca tanıtmaya çalıştım. Tabiki sizler yatırımın en büyüğü kendime mottosuyla hareket edip finansal özgürlüğün kapısını aralayan finansal okuryazarlık için gerekli bilgileri edinmeye devam edin.
