Kediler yaşlandıkça ortaya çıkan bazı davranış değişiklikleri, çoğu zaman sahipleri tarafından “yaşlılık belirtisi” olarak görülse de uzmanlara göre bu değişimler daha ciddi bilişsel sorunların habercisi olabilir.
Pennsylvania Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi (Penn Vet) Klinik Hayvan Davranışları ve Refahı Profesörü ve Küçük Hayvan Davranış Servisi Direktörü Carlo Siracusa, ileri yaştaki kedilerde görülen bazı davranış değişimlerinin beyin yaşlanmasına ve erken bilişsel gerilemeye işaret edebileceğini söyledi.
Siracusa’ya göre sahiplerin özellikle yıllardır sakin olan bir kedinin geceleri aniden yüksek sesle miyavlamaya başlaması veya bağımsız bir kedinin alışılmadık şekilde aşırı ilgi istemesi gibi değişiklikleri dikkate alması gerekiyor.
Uzmanların “VISHDAAL” olarak adlandırdığı davranış örüntüsü, yaşlanan kedilerde bilişsel değişimlerin anlaşılmasına yardımcı oluyor. Buna göre dikkat edilmesi gereken belirtiler şunlar:
- Gece saatlerinde artan ses çıkarma veya miyavlama
- İnsanlarla ya da diğer hayvanlarla etkileşim biçiminde değişiklikler
- Uyku düzeninin bozulması
- Tuvalet alışkanlıklarında değişim
- Yönünü şaşırma veya boşluğa dalıp kalma
- Aktivite düzeyinde artış ya da azalma
- Kaygı belirtileri
- Öğrenme ve hafıza sorunları
Siracusa, bu belirtilerin “normal yaşlılık” olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, “Bunlar sadece yaşlılık belirtileri değil; veterinerle paylaşılması gereken uyarı işaretleridir” ifadelerini kullandı.
Uzman ayrıca, bilişsel değişimlerin zaman içinde takip edilmesinin önemine dikkat çekti. Kediler henüz görece gençken davranışlarının kayıt altına alınmasının ilerleyen yıllarda karşılaştırma yapmayı kolaylaştıracağını belirtti. Bu amaçla sahip anketleri ve değerlendirme araçlarının kullanılabileceğini söyledi.
Yaşlanan kedilerin yaşam kalitesini artırmak için Siracusa bazı öneriler de paylaştı. Buna göre:
- Ev ortamı mümkün olduğunca sakin ve stres düzeyi düşük tutulmalı
- Kolay erişilebilir kum kapları kullanılmalı
- Sıcak ve rahat dinlenme alanları oluşturulmalı
- Zihinsel uyarım sağlayan oyuncaklar kullanılmalı
- Kısa süreli oyun etkinlikleri düzenlenmeli
- Gün içinde yeterli dinlenme zamanı sağlanmalı
Uzmanlar, yaşlı kedilerde görülen davranış değişikliklerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini ve erken fark edilen bilişsel sorunların hem teşhis hem de yaşam kalitesi açısından önemli avantaj sağlayabileceğini belirtiyor.
Kaynak: University of Pennsylvania – Penn Today
