Pennsylvania Üniversitesi (UPenn) Weitzman Tasarım Okulu bünyesindeki Thermal Architecture Lab, iklim değişikliğiyle birlikte giderek büyüyen sıcaklık sorununa karşı insanların hareket halindeyken daha verimli serinletilmesini sağlayacak yeni tasarım ve teknolojiler geliştiriyor. Laboratuvarın direktörü Doç. Dr. Dorit Aviv, insan bedeni, teknoloji ve mimarlığın kesişim noktasında çalışmalar yürütüyor.
Aviv’e göre insanlar metabolizmaları nedeniyle sürekli olarak ısı üretiyor ve bu ısı çevreye yayılıyor. Bu nedenle binalar, yollar ve diğer kentsel altyapılar yalnızca fiziksel yapılar değil, aynı zamanda insanlarla çevre arasında sürekli bir ısı alışverişinin gerçekleştiği alanlar olarak görülmeli.
Şehirler Isındıkça Yeni Çözümler Gerekiyor
Küresel sıcaklıkların yükselmesi özellikle beton ve asfaltın sıcaklığı artırdığı “kentsel ısı adası” bölgelerinde yaşayan toplulukları olumsuz etkiliyor. Aviv, gölgelendirmenin önemli olduğunu ancak aşırı sıcak hava olaylarında bunun tek başına yeterli olmadığını belirtiyor. Araştırmacıya göre birçok insanın erişebileceği serinleme altyapıları hâlâ yetersiz durumda.
Bu soruna çözüm üretmek amacıyla laboratuvar, yapı malzemelerini ve mimari formları termodinamik açıdan ele alıyor. Amaç, binaları ve kamusal alanları insan vücudundan çevreye gerçekleşen ısı transferinde aktif rol oynayan unsurlar hâline getirmek.
İnsan Merkezli Serinleme Teknolojileri
Thermal Architecture Lab’ın geliştirdiği sistemler, insanların farklı davranış biçimlerine göre tasarlanıyor. Araştırmalar, oturan, ayakta duran veya yürüyen insanların çevreleriyle farklı şekillerde ısı alışverişi yaptığını ortaya koyuyor. Bu nedenle serinleme çözümlerinin kullanım senaryolarına göre şekillendirilmesi gerekiyor.
Laboratuvarda geliştirilen projeler arasında su borularıyla donatılmış ısıtma-soğutma özellikli oturma sistemleri, iklime duyarlı yapı yüzeyleri ve kamusal alanlar için yenilikçi serinleme istasyonları bulunuyor. Araştırma ekibi ayrıca otobüs durağı olarak da kullanılabilecek serinleme istasyonları üzerinde çalışıyor.
Okullarda ve Mahallelerde Uygulama
UPenn araştırmacıları yalnızca laboratuvar ortamında çalışmıyor. Ekip, yerel topluluklarla iş birliği yaparak okul bahçelerinde sıcaklığın azaltılmasına yönelik projeler de yürütüyor. Öğrencilerle birlikte gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında sıcaklık ölçümleri yapılıyor ve daha serin kamusal alanlar oluşturabilecek tasarım çözümleri geliştiriliyor.
Aviv, laboratuvarın temel amacının bina performansını artırmak, enerji tüketimini azaltmak ve insanların sağlığını korumak olduğunu belirterek, geleceğin serinleme çözümlerinin yalnızca klima sistemlerinden değil, tasarım ve mühendisliğin birlikte geliştireceği yenilikçi yaklaşımlardan geleceğini vurguluyor.
