Son zamanlarda Trump’ın başa gelmesi ile birlikte bir takım değişiklikler meydana gelmeye başladı. Bunlardan birisi de Müslümanların Amerika’ya giriş yasağı. Fakat Trump’ın karar alması yeterli değil, bir çok prosedür var. Son zamanlarda tartışılan yeni savaş uçağı F-35’i örnek vererek bakabiliriz bu konuya.
F-35
Bu savaş uçağı Amerika’nın yeni göz bebeği. 100 Milyon Dolarlık fiyatı ile birlikte herkesi ilk başta korkutmuştu. Fakat sonrasında Stealth özelliği, SuperSonic hızda uçması ve de dikey kalkış özelliğiyle onay almayı başardı. Bu tek uçakla birlikte Amerikan ordusu Hava ve Deniz kuvvetlerinin eskiyen uçaklarını değiştirebilecek.
2016’nın Aralık ayında Trump bu projenin iptalini istedi maliyetleri yüzünden. Trump bu konuda haklı. 16 yıllık bir proje ve maliyeti 1 Trilyon Doları aşmış bulunmakta. 7 yıl geç kaldı ve planlanan bütçenin %70 üzerinde fakat F-35 devletin bir harcamasından çok daha fazla ve iptal etmek neredeyse imkansız.
Neden İmkansız?
Çünkü bu proje Amerikan Devleti, Ekonomisi vede Ordusunun içine işlemiş durumda. İşte bu sayede Trump Ordunun Endüstriyel Kompleksi ile tanışacak.
Boeing, Lockheed Martin, General Dynamics gibi Amerikan savunma sanayisinde olan firmalar çok fazla para kazanıyor. Sonuçta müşterisi olan Amerikan Ordusu tarihte gelmiş geçmiş en güçlü ordu. Bu nedenle bu firmalar Fortune Global 500’a giriyor. Bu duruma gelebilmeleri için Amerikan devleti ile çok farklı bir ilişkiye sahip olmaları gerekiyor. Aldıkları projelerin hem Pentagon hemde Kongre tarafından onaylanması gerekiyor. Bu nedenle Kongre’de bulunan kişilerle ilişkilerini iyi tutmaları gerekiyor ve bunu yapmak için çok akıllıca bir yöntem kullanıyorlar.
Politik Mühendislik
Kongre’nin her üyesi kendi eyaletinde iş istihdamını sever. Bu nedenle bu firmalar işlerini mümkün olduğunca fazla eyalete yaymaya çalışır. Bu sayede politik parti tarafı olmadan mümkün olduğunca fazla onay oyu alabiliyorlar. Boeing’in birlikte çalıştığı 3000 küçük firmayı düşünürsek bu iş onlar için dahada kolay oluyor. Bu stratejiye Politik Mühendislik deniliyor.
2015 yılının Ağustos ayında Lockheed Martin Sikorsky’ı satın aldı. Bu helikopteri Marine One kod adıyla biliyoruz. Amerikan Başkanlarını taşıyan helikopter. Çok akıllı bir iş haraketiydi fakat dahice bir politik hamleydi. Sikorsky Connecticut menşeli bir şirket. Amerika’nın Kuzey Batı tarafında Lockheed Martin’in pek bir gücü mevcut değildi ve bu sayede o bölgeyi ‘’garanti’’ altına aldı.
Politik Mühendisliğin önemi bariz bir şekilde ortada. Savunma firmaları daha fazla iş alıyor ve Amerika’da daha fazla istihdam sağlanıyor. Bu kadar fazla politik güç sayesinde bu firmalara ‘’Başarısız olmak için çok büyük’’ denmeye başlandı.
Trump’ın Kapatmak İstediği F-35 Projesi
Derin tasarım hataları ve sürekli çıkan farklı sorunlar olmasına rağmen bu projeyi iptal etmek için hiçbir geçerli adım atılmadı. Son yıllarda Amerikan Ordusuna ayrılan bütçe azaltılsa da bu projeye ayrılan bütçe ironik bir şekilde dahada yükseldi. Bunun sebebi ise bu proje Politik Mühendisliğin bir mükemmeliyet abidesi.
Bugün ise Lockheed Martin’in F-35 projesi 46 Eyalette 146,000 fazla kişiye istihdam sağlıyor. Bu uçağın farklı parçaları farklı eyaletlerde üretiliyor ve bu projeyi daha fazla güvence altına alıyor. Bunların dışında farklı ülkelerden de temin ettiği parçalar var ve Türkiye dahil olmak üzere 11 ülkeye satacak. Bu sayede Uluslararası İlişkileri etkileyecek bir duruma erişmiş bir durumda.
Bu proje o kadar gecikti ki artık ihtiyaç var mı sorusu ortaya çıktı. Terör örgütlerini geçtik. Rusya ve Çin’in bile F-35 ile kıyaslanmaya değer bir uçağı yok. ‘’Pentagon’un 1,5 Trilyon Dolarlık Hatası’’ adlı başlıklar atılmaya başlandı. Fakat tüm bunlara rağmen bu proje hala devam ediyor. 2010 yılında Kongre Lockheed’e sorunları çözmesi için daha fazla süre tanıdı. 2015 yılında Kongre bu projeye daha fazla bütçe ayırma kararı aldı ordunun bunu istemesine gerek kalmadan. Çünkü bu projenin iptali Politik ve Ekonomik bir yıkıntı olur. Binlerce insan işini kaybeder, milyarlarca harcanan para çöpe gitmiş olur vede uluslararası ilişkiler sınanmış olur.
İşte tam olarak bu nedenle Trump’ın kararı çok şaşırtıcı oldu. Normalde Savunma Sanayisinde bulunan firmalar projeleri Kongre ve Pentagon ile gizli konuşur Başkan bu Karenin dışında bırakılarak. Fakat Trump’ın bu konu hakkında adım atmaya çalışması işleri zorlaştırdı. Trump her ne kadar bu projeyi iptal etmek istese de bu yakın gelecek içinde mümkün görünmüyor.
