Motivasyon konuşmalarının vazgeçilmez tavsiyesi olan “Aya ateş et, ıskalarsan yıldızlara ulaşırsın” sözü, yeni bir bilimsel araştırmayla sorgulanıyor. Araştırmacılar, hayatta başarıya ulaşmak için aşırı yüksek hedefler belirlemek yerine, ortalamanın biraz üzerinde hedefler koymanın daha iyi sonuçlar verdiğini ortaya koydu.
Birleşik Krallık’ın saygın gazetesi The Guardian’da yayınlanan bu haber hepimiz için çok değerli.
ABD’deki Wyoming Üniversitesi, Stanford Üniversitesi ve Colorado Boulder Üniversitesi’nden bilim insanlarının geliştirdiği matematiksel modele göre, insanların iş seçimi, maaş beklentisi, ev arayışı, park yeri bulma ve hatta romantik ilişkiler gibi pek çok konuda “ulaşılabilir ama iddialı” hedefler belirlemesi en verimli yaklaşım oluyor.
Araştırmanın yazarlarından ekonomist Matt Burgess, insanların sıklıkla iki çelişkili tavsiyeyle karşı karşıya kaldığını belirterek, “Bir yandan sahip olduklarımızla yetinmememiz söyleniyor, diğer yandan ulaşılamaz hedeflerin peşinden koşup hayal kırıklığı yaşamamamız gerektiği vurgulanıyor. Çalışmamızın temel sonucu, ortalamanın üzerinde bir başarı hedeflemenin faydalı olduğu, ancak bunun sonsuz bir mükemmellik arayışına dönüşmemesi gerektiğidir” dedi.
Araştırmada oluşturulan modelde, belirli bir ödül veya fırsat arayan kişileri temsil eden sanal ajanlar kullanıldı. Bu ajanlar, kendi memnuniyet eşiklerinin altında kalan teklifleri reddederken, eşiğin üzerindekileri kabul etti. Farklı senaryolar üzerinde yapılan testlerde, beklentilerini aşırı yüksek tutanların ortalama olarak daha kötü sonuçlar elde ettiği görüldü. Araştırmacılar, “fazla seçici olmanın”, aynı ölçüde düşük beklentiye sahip olmaktan daha zararlı olduğunu belirledi.
Çalışma ayrıca sosyal medyanın başarı algısı üzerindeki etkisine de dikkat çekti. İnsanların başkalarının yalnızca en parlak anlarını görerek kendi başarılarını değerlendirmesinin, kronik memnuniyetsizliğe yol açabileceği ve ulaşılabilir fırsatların kaçırılmasına neden olabileceği ifade edildi.
Araştırmanın ortak yazarlarından Kath Landgren ise geleneksel motivasyon sözünün yeniden yorumlanması gerektiğini belirterek, “Aya değil, biraz daha aşağıya nişan alın. Yıldızları hedefleyin ama gördüğünüz yıldızların gerçekten orada olduğundan emin olun” değerlendirmesinde bulundu.
Sonuçları Physical Review E dergisinde yayımlanan çalışma, başarıya giden yolda aşırı hırsın her zaman avantaj sağlamadığını; gerçekçi ancak ortalamanın üzerinde hedeflerin daha yüksek tatmin ve başarı getirebileceğini gösteriyor.
Haberin tamamı için: https://www.theguardian.com/science/2026/may/29/dont-shoot-for-the-moon-aiming-for-above-average-is-key-to-success-maths-suggests.
