Geçtiğimiz günlerde açıklanan verilere göre 2017 yılı ilk çeyreğinde Türkiye ekonomisi % 5.2 büyüme oranını revize etti, ikinci çeyreğinde ise % 5.1 büyüdü ve gayrisafi yurtiçi hasıla tahmini 734 milyar 211 milyon TL oldu. Türkiye, bu verilerle G20 ülkeleri arasında Çin ve Hindistan’dan sonra en hızlı büyümeyi kaydeden ülke oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2017 yılının son çeyreğinde büyüme oranını % 5.1 olarak açıkladı yani bu demek oluyor ki Türkiye 2017 yılı ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre % 5.1 büyüdü. Peki biz büyüdükçe üretimimiz, ihracatımız arttıkça enflasyon oranında bir önceki yılın aynı ayına göre yani 2016 eylül ayıyla 2017 eylül ayı arasında ki değişim oranında neden % 11.2 artış meydana geliyor ?
BÜYÜYEN SEKTÖRLER
Bu büyüme oranına sektörlerin yapmış olduğu katkıda, mal ve hizmet ihracatının yapmış olduğu büyüme oranı % 10.5 olarak göze çarpıyor. Diğer sektörlere baktığımızda ise inşaat sektörü % 6.8, tarım sektörü % 4.7, sanayi sektörü % 6.3 ve ticaret, ulaştırma, konaklama, yiyecek hizmeti faaliyetleri toplamından oluşan hizmetler sektörünün % 5.7 oranında katkı yaptığını görüyoruz.
ÇİFT HANELİ ENFLASYON
Fiyatlar genel düzeyinin sürekli olarak artmasına enflasyon diyoruz. Ağustos ayında yeniden çift haneye çıkan enflasyon, eylül ayında fiyat artışları % 0.7 olunca yıllık enflasyonda 11.2’ye ulaştı. Eylül ayı enflasyon oranında enflasyon grupları arasında en büyük artış % 2.08’lik dilimle eğitimde oldu. Diğer gruplara baktığımızda ise ulaştırma %1.58, çeşitli mal ve hizmetlerde %1.34, lokanta ve otellerde % 1.02, giyim ve ayakkabıda % 0.8 oranında artış meydana geldi.
ENFLASYON NEDEN ARTAR?
Enflasyon artışını 2 nedene bağlayabiliriz:
1.Talep arzdan fazlaysa enflasyon meydana gelir. Yani piyasa sunulun mal ve hizmet arzı piyasanın mal ve hizmet talebine yeterli düzeyde karşılayamaması durumuna talep enflasyonu denilmektedir.
2.Üretimi gerçekleştirmek için kullanılan faktörlere ve girdilere yapılan ödemelerde artış oluşursa bu pozitif fiyatlara yansır ve enflasyon oluşur.
FAİZ ORANI VE ENFLASYON
Bankaların ve benzeri yerlerin para getirmesi için vatandaşa ödünç olarak sunulan varlıktan alınan kazanca faiz, kazanç yüzdesine ise faiz oranı diyebiliriz. Bu oran piyasada ki para arz ve talep durumunu son derece etkilemektedir.
Enflasyonla faiz oranı arasında ki ilişki tam olarak anlayabilmemiz için hangi tür enflasyona maruz kaldığımızı bilmemiz gerekmektedir.
Eğer bir ekonomi talep enflasyonu ile karşı karşıyaysa faiz oranını arttırarak insanları tüketim yerine tasarrufa yönlendirir enflasyonu geriletmeye çalışılır.
Maliyet enflasyonu ile karşı karşıyaysa faiz oranlarını düşürerek maliyetler azaltılır ve enflasyonu da azaltmaya çalışılır. Çünkü faiz de bir maliyettir (Finansman Maliyeti).
ENFLASYON NEDEN DÜŞMÜYOR
Yurtdışından ithal edilen mallarda ki fiyat artışı özellikle bizim gibi ithalatçı ülkelerde enflasyon oranının artmasına sebep olmaktadır.
Kamu harcamalarının da enflasyon üzerinde etkisi son derece önemlidir. 2016 yılı üçünce çeyreğinde % 0.8 daralan ekonomiye hükümetin daralmayı azaltması için yapmış olduğu ödemeler ve verilen teşvikler hala 2017 yılında da devam etmektedir bu da enflasyonu arttırıcı yönde bir etkidir.
Kur artışları da enflasyon üzerinde önemli etkiye sahiptir. TL yabancı para birimleri karşında ki göstermiş olduğu performans enflasyonu etkilemektedir. Son dönemler de TL’nin değer kaybetmesi enflasyonu olumsuz yönde etkileyip artmasına neden olmuştur.
ÖTV, MTV, KDV gibi dolaylı vergilerde ki artış doğal olarak fiyatlara da yansımakta ve fiyat artışından dolayı enflasyonda artmaktadır.
BÜYÜME VE ENFLASYON
Büyüme oranı ile enflasyon arasında negatif bir ilişki vardır. Hatta bu konuda yapılmış bir araştırma sonucunda yazılmış olan bir makalede enflasyondaki her 1 puanlık artışın büyüme oranında 0.37 puanlık düşüş gerçekleştirdiği tespit edilmiş.
Yapılan incelemeler ve araştırmalar sonucunda ülkemizde enflasyon ile büyüme arasında ki ilişki belirli bir eşiğe kadar pozitif yönlü seyrediyor belirli bir eşikten sonra olumsuz etkilemeye başlıyor. Bu eşik değerinin altında enflasyonun daha da düşmesi büyümeyi de düşürürken enflasyonu daha da artması büyümeyi de arttırıyor. Çünkü faiz oranlarının yüksek olması enflasyonu düşürme etkisi sağlar ve aynı zamanda finansman maliyetlerini arttırır ve yeni atılımları, üretimi, istihdamı olumsuz yönde etkilemektedir sonuç olarak büyümede gerileme meydana gelir. Faiz oranlarının düşük olması ise finansman maliyetlerini azaltır; üretimi, büyümeyi, istihdamı arttırır ve enflasyonu da arttırıcı etki yapar.
Son dönemler de ülkemizde büyümeyi sürdürmek, enflasyonu düşürmekten daha fazla önem taşımaktadır. Çünkü % 13’leri bulan işsizlik sorununun sonuçlarını enflasyona oranla daha fazla hissetmekteyiz. Özellikle genç nüfusun her yıl iş piyasasına dahil olup işsiz kaldığı gözlenmektedir. İşsizliği frenlemek ve daha da geriletmek için ise büyümeyi daha da arttırmamız gerekmektedir çünkü iş gücü piyasasına belirli bir istihdam sağlamak için ise yüksek oranlarda büyüme göstermemiz gerekmektedir.
